CEFR Level
C2
Kurdish — Proficiency Vocabulary
2,000 words
Can understand with ease virtually everything heard or read.
| # | Word | Type | IPA | Definition |
|---|---|---|---|---|
| 1 | -a | Hevok | Di zimanê devkî de paşgira pirrjimariyê ya dikeve pey cînavên diyarker dema ew li pêş peyvên pirrjimar yên tewandî bin. | |
| 2 | -a- | Navdêr | Navbendikek e hin peyvan bi hev re girê dide. | |
| 3 | -al | Hevok | Paşgirek e ku pê rengdêr ji hin navdêran tên çêkirin. | |
| 4 | -an | Hevok | Paşgirek e bo diyarkirina pirrjimariyê navdêran dema ew serbixwe tên bikaranîn (ango ti nomîn li dû nayên). | |
| 5 | -ar | Hevok | Paşgirek e pê hin peyvên nû ji yên heyî tên çêkirin. | |
| 6 | -bî | Hevok | Paşgirek e dikeve dû peyva "jin" û ya "mêr" û navgira "-e-" û maneya "jina wî / mêrê wê miriye yan jê cuda bûye" dide:. | |
| 7 | -ça | Hevok | Guhartoyeke -çe. | |
| 8 | -çe | Hevok | Paşgirek e hin peyvên nû ji yên heyî pê tên çêkirin wek. | |
| 9 | -cî | Hevok | Kesê ku karê wî tiştek e. | |
| 10 | -da | Hevok | Guhartoyeke -de. | |
| 11 | -de | Hevok | Paşgirek e ku livîna yan livandin ber bi aliyekî ve diyar dike. | |
| 12 | -ê | Hevok | Paşgirek e bo peyvên yekjimar yên zayendnêr dema nomînek (cînavek / navdêrek / rengdêrek) diyarker li dû wê peyvê bêt. | |
| 13 | -e- | Navdêr | navgirek e ku du peyvên bi wateya xwe nêzîkî hev bi hev ve girê dide:. | |
| 14 | -êd | Hevok | di hin devokan paşgira bo peyvên pirjimar e dema nomînek (cînavek / navdêrek / rengdêrek) diyarker li dû wê peyvê bêt. | |
| 15 | -ek | Hevok | paşpirtikek e wateya yek dide peyvên navdêr: sêvek (sêv+ek), nanek (nan+ek), pirtûkek (pirtûk+ek). | |
| 16 | -el | Hevok | Paşgirek e ku pê rengdêr ji hin navdêran tên çêkirin. | |
| 17 | -em | Hevok | Paşgirek e pê jimarên rêzî ji jimarên sade tên çêkirin:. | |
| 18 | -ên | Hevok | Paşgirek e bo peyvên pirjimar dema nomînek (cînavek / navdêrek / rengdêrek) diyarker li dû wê peyvê bêt. | |
| 19 | -er | Hevok | Paşgirek a bi ramana heyiyê, -war, -wer. | |
| 20 | -êt | Hevok | di hin devokan paşgira bo peyvên pirjimar e dema nomînek (cînavek / navdêrek / rengdêrek) diyarker li dû wê peyvê bêt. | |
| 21 | -ge | Hevok | Guhartoyeke -geh. | |
| 22 | -hî | Hevok | Paşgirek e ku pê hin navdêr ji rengdêran tên çêkirin. | |
| 23 | -î | Hevok | Paşgirek e pê formên tewandî yên navdêrên zayendnêr ji formên wan yên netewandî tên çêkirin. | |
| 24 | -i- | Navdêr | tîpa revok e ku bi taybetî di peyivînê de ji peyvê dikeve dema ku Paşgirek dengdêr dikeve pey peyvê. | |
| 25 | -ik | Hevok | Paşgirek e ku pê hin rengdêr ji navdêrên ji zimanên ewropî wergirtî tên çêkirin. | |
| 26 | -im | Hevok | Ji bo rêzgirtina mirovên pilebilind û malmezin û desthilatdar awayê gotina ê/a min. | |
| 27 | -în | Hevok | Paşgira kesîn e bo cînavên pirjimar ger rayê dema niha yê lêkerê bi dengdarekê bi dawî bêt. | |
| 28 | -îş | Hevok | paşgirek e ku pê navdêr ji lêkeran tên çêkirin (gelek ji van lêkeran bi xwe di kurdî de nînin lê awayê wan yê navdêrî ji… | |
| 29 | -it | Hevok | /ˈɪt/ | Paşgira kesîn ya kesê sêyem yê yekjimar li dema niha. |
| 30 | -k | Hevok | Paşgirek e peyvin nû ji yên heyî tên çêkirin. | |
| 31 | -ka | Hevok | pêşgirek e ku pê hin hoker ji hin rengdêran tên çêkirin:. | |
| 32 | -kî | Hevok | Paşgirek e ku pê rengdêr yan hoker ji navdêran tê çêkirin. | |
| 33 | -ko | Hevok | Paşgirek e ku pê hin peyvên nû ji yên heyî tên çêkirin. | |
| 34 | -m | Hevok | Paşgira kesîn bo kesê yekem yê yekjimar ger rayê lêkerê bi dengdêrekê bi dawî bêt. | |
| 35 | -ma | Hevok | Paşgirek e ku pê hin peyvên nû tên çêkirin. | |
| 36 | -n | Hevok | Paşgirek ku dema ji awayê raderî yê lêkeran bikeve, forma wan ya demên borî jê peyda dibe (ji bilî dema ku radera lêkerê… | |
| 37 | -nî | Hevok | (Reşwî, Koçgîrî, Xorasanî) kesê yekem yê pirjimar di dema niha de. | |
| 38 | -no | Hevok | Guhartoyeke -ino. | |
| 39 | -o | Hevok | (fusyon, devokî) Paşgirê pirjimar bi rewşê çemandî bi taybetî yên serenavan, -an. | |
| 40 | -o- | Navdêr | navbendikek e bo hêsankirina bilêvkirina peyvê. | |
| 41 | -ok | Hevok | Paşgirek e pê rengdêr ji rayê lêkeran tên çêkirin ku maneya "ya / yê ku tiştekî dike" didin, çêbiwara dema niha (present… | |
| 42 | -ox | Hevok | -ker, -van (kesa/ê ku tiştekî dike). | |
| 43 | -şo | Hevok | Paşgirek e ku wateya "kesa/ê ku tiştekî dişo" dide. | |
| 44 | -t | Hevok | Guhartoyeke -it. (piştî rehên bi vokalekê bi dawî dibin). | |
| 45 | -tî | Hevok | Paşgirek e pê hin navdêrên nû ji hin navdêrên heyî tên çêkirin. | |
| 46 | -û- | Navdêr | navbendikek e du peyvan bi hev ve girê dide û wateyek taybet didiyê. | |
| 47 | -ûk | Hevok | Paşgirek e hin peyvên nû ji yên heyî tên çêkirin:. | |
| 48 | -ve | Hevok | Paşgirekê ye ku dîsan, ji nû ve, cardin kirina lêkerekê diyar dike. | |
| 49 | -wî | Hevok | Paşgirek e ku pê navê hin dîn û mezheban ji navê rêberê wan tê çêkirin. | |
| 50 | -y- | Navdêr | navbendikek e du vokalan digihîne hev. | |
| 51 | -ya | Hevok | di zimanê devkî de paşgira pirjimariyê ye dema peyva bi dengdarekê bi dawî tê serbixwe be (ango ti nomîn li dû wê neyên)… | |
| 52 | -yê | Hevok | pê navê hin welatan ji miletê wan tê çêkirin. | |
| 53 | -yî | Hevok | Li şûna -î dema ku peyva li pêş wê bi dengdarekê diqede. | |
| 54 | -za | Hevok | Paşgirek e ku maneya "zarokên wî" dide. | |
| 55 | -zî | Hevok | Paşgirek e dikeve gel hin peyvan û wateya "zarrokên wî" dide:. | |
| 56 | 'am | Cînav | Guhartoyeke am (1). | |
| 57 | 'êb | Navdêr | Guhartoyeke êb. | |
| 58 | 'êl | Navdêr | Guhartoyeke êl. | |
| 59 | 'îc | Rengdêr | Awayekî din yê nivîsîna ûc. | |
| 60 | 'îd | Navdêr | Guhartoyeke eyd. | |
| 61 | 'îr | Navdêr | /ˈʕiːɾ/ | Binêre ûr. |
| 62 | 'od | Navdêr | /ˈʕoːd/ | Binêre od. |
| 63 | 'ûc | Rengdêr | Awayekî din yê nivîsîna ûc. | |
| 64 | 'ûd | Navdêr | /ˈʕuːd/ | Binêre od. |
| 65 | 'ûr | Navdêr | /ˈʕuːɾ/ | Binêre ûr. |
| 66 | 1em | Rengdêr | ||
| 67 | 4em | Rengdêr | ||
| 68 | 5em | Rengdêr | ||
| 69 | 6em | Rengdêr | ||
| 70 | 7em | Rengdêr | ||
| 71 | 8em | Rengdêr | ||
| 72 | 9em | Rengdêr | ||
| 73 | a | Navdêr, Baneşan | /ˈɑː/ | Di hin devokan de dikeve pey kirdeyên / subjeyên yekjimar yên zayendmê û wateya berdewamiya kirinê didiyê. |
| 74 | a (yekî) lê hatin | Hevok | karê yekî bi erênî pêk hatin. | |
| 75 | a (yekî) pê man | Hevok | bi tenê bûna xwediyê/a xirabiya xwe. | |
| 76 | a (yekî) tê de man | Hevok | Bi mirazê xwe şad nebûn. | |
| 77 | a devê (yekî) gotin guhê wî nebihistin | Hevok | hay ji gotina xwe tune bûn, gotinên giran gotin. | |
| 78 | a di binê zimanê xwe de gotin | Hevok | a rastî gotin. | |
| 79 | a di dilê xwe de negotin | Hevok | rast û durist neaxaftin, xwe bi awayeki din nîşan dan. | |
| 80 | a di mal de, yê min tê de | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 81 | a dil nîşan nedan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 82 | a dilê xwe veşartin | Hevok | niyeta xwe ya rastî xuya nekirin. | |
| 83 | a ku hate serî, bila neyê serê eyubê kurmanxwarî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 84 | a ku hatiye serê min, bila neyê serê dijminê min | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 85 | a ku te xwar, di zikê tê de dê tu zikrê bike! | Hevok | ya ku te kir, ma gelekî zêde û girîng e?. | |
| 86 | a me û te qediya | Hevok | Em nema bi tere kar û bazara dikin, Êdî ezê têkiliyên xwe ji te bibrim. | |
| 87 | a- | Hevok | pêş, pêşve, ber bi ... ve (bo çend nimûneyan binere): anîn, asteng, avêtin, hatin. | |
| 88 | ab | Navdêr, Rengdêr | /ˈɑːb/ | gilavêj, tebax, meha 8 ji salên salnameya romî. |
| 89 | aba | Navdêr | /ɑːˈbɑː/ | Guhartoyeke eba. |
| 90 | abc | Navdêr | alfabe, elîfba, (hemû) herf, (giş) tîp. | |
| 91 | abê | Navdêr, Rengdêr, Hoker | /ɑːˈbeː/ | Rewşa çemandî ya mê ya yekjimar a binavkirî ya ab. |
| 92 | abûra rûyê xwe avêtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 93 | aç | Navdêr | /ˈɑːd͡ʒ/ | qîlên fîlan, herdu didanên dirêj û tûj yên derve yên fîlan û hin heywanên din. |
| 94 | ace | Navdêr | ||
| 95 | aciz û hiznî bûn | Lêker | Guhartoyeke zivêr bûn. | |
| 96 | aco | Rengdêr | ||
| 97 | adarê berf giha guliyê darê, nema danê êvarê | Hevok | meha adarê hewa ber bi germê ve diçe. | |
| 98 | adarê dew li darê, ne li bîrik û bêdarê, li gova şatirê û kiraxîla xwarê | Hevok | li gova şatirê û kiraxîla xwarê meha adarê jî wekî gelek tiştên din hinekî cuda ye, ne wekî herêm û cihên din e. | |
| 99 | adarê dew li darê, ne li dihok û hekarê, lê li ereb û sincarê | Hevok | bihar ne li zozana destpêdike, lê li berriyê. | |
| 100 | ade | Navdêr | /ɑːˈdɛ/ | (xwînberbûna heyvane li def jinan) mehik, xwîn ji ber çûn, zivroka heyvane. |
| 101 | adî | Navdêr, Rengdêr | heywanên jehrdar yên hûrik (wek dûpişk û tevinpîrk). | |
| 102 | ado | Navdêr | /ɑːˈdoː/ | keyf, şadî, xurem, şen, cejn. |
| 103 | af | Navdêr | di wênegirîyê de lensa ku xwediyê sîstema zelalkirina ji ber xwe ve ye, zelalkirina otomatîk. | |
| 104 | afira xwe arizî kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 105 | afr | Navdêr | /ˈɑːfɾ/ | Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre afir. |
| 106 | aga | Navdêr | Guhartoyeke agah. | |
| 107 | age | Navdêr | Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre agah. | |
| 108 | agir berda komê xwe da fêza zomê | Hevok | xinisî û fesadî kirin, lê bi xwe jî ji ziyan û teşqeleyê dûr sekinin. | |
| 109 | agir berda malê, revî xwe da palê | Hevok | Gotineke pêşiyan a kurdî. Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 110 | agir berî kezeba (yekî) dan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 111 | agir bi çiye xistin | Hevok | Guhartoyeke agir li heriyê xistin. | |
| 112 | agir bi dawa (yekî) ketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 113 | agir bi dil û hinavên (yekî) ketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 114 | agir bi dilê (yekî) ketin | Hevok | Dil şewitîn, li ber xwe ketin. | |
| 115 | agir bi dinê bikeve, gurzek gîhayê wî naşewite | Hevok | Guhartoyeke agir bi erdê keve, gurzek pûşê wî naşewite. | |
| 116 | agir bi erdê keve, gurzek pûşê wî naşewite | Hevok | ji bo kesên bêxem tê gotin. | |
| 117 | agir bi erdê xistin | Hevok | Guhartoyeke agir li heriyê xistin. | |
| 118 | agir bi kezeba (yekî) ketin | Hevok | Guhartoyeke agir bi dilê (yekî) ketin. | |
| 119 | agir bi lingen (yekî) ketin | Hevok | xwe şaş kirin, dest û ling li hev piçikîn. | |
| 120 | agir bi mala (yekî) ketibû, (yekî) jî li ber firîken xwe diqelandin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 121 | agir bi ser (yekî) de barandin | Hevok | Bi çekan gule berdan. | |
| 122 | agir bi ser serê (yekî) de barandin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 123 | agir bigre rêlê, ter û hişk bi hev re dişewite | Hevok | Dema yekî tawanbar cezayekî dibîne yan jî zirar dighê yekî ew kesê li gel wan yê bê tawan û bê guneh jî dê bê cezakirin… | |
| 124 | agir bikeve dehlê, qevdek pûşe min tune ye | Hevok | tu tiştekî min nîn e. | |
| 125 | agir ji ber (yekî) çûn | Hevok | Guhartoyeke agir ji devê (yekî) barîn. | |
| 126 | agir ji dawa (yekî) barîn | Hevok | Guhartoyeke agir ji devê (yekî) barîn. | |
| 127 | agir ji devê (yekî) barîn | Hevok | pir bihêrs bûn. | |
| 128 | agir ji devê (yekî) çûn | Hevok | Guhartoyeke agir ji devê (yekî) barîn. | |
| 129 | agir ji dêvê (yekî) pekîn | Hevok | Guhartoyeke agir ji devê (yekî) barîn. | |
| 130 | agir ketin binê (yekî) | Hevok | di nav tatêl û fikarê de mayîn. | |
| 131 | agir ketin çavên (yekî) | Hevok | Guhartoyeke agir ji devê (yekî) barîn. | |
| 132 | agir li ser serê (yekî) vêxistin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 133 | agir û bizot bûn | Hevok | gelekî çalak û nehs bûn. | |
| 134 | agirê kulê li mala bavê ketin | Hevok | tiştekî xerab bi serî de hatin. | |
| 135 | agr | Navdêr | Guhartoyeke agir. | |
| 136 | ah | Hoker | ax, ox, wey, oy. | |
| 137 | aha | Hoker | awiha, wiha, hosa, bi vî awayî, bi vî rengî. | |
| 138 | aha aş, aha çirçirik! | Hevok | tiştên ku we digotin ev in, ha ji we re! her tişt eşkere ye. | |
| 139 | ahd | Navdêr | Guhartoyeke ehd. | |
| 140 | ahe | Hoker | gotinek e mirov pê gazî hin heywanan dike (bi taybetî mangeyan û gayan). | |
| 141 | ahl | Navdêr | Guhartoyeke ehl. | |
| 142 | aho | Hoker | bi vî awahî, awiha, wiha, hosa, bi vî awayî. | |
| 143 | ahû | Navdêr | /ɑːˈhuː/ | Hin cûnên heywanên kûvî yên guhandar yên çarpî û simdar in. |
| 144 | aîd | Daçek | Ser bi kesekî yan tiştekî ve, eleqedarî kesekî yan tiştekî, endamê tiştekî. | |
| 145 | aj | Navdêr | /ˈɑːʒ/ | bişkoj, kulîlk^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].). |
| 146 | ajo | Navdêr | /ɑːˈʒoː/ | motîv, motîvasyon, insentîv, palder, hander, teşwîq, ho, hokar, prîm, sebeb, sedem, tiştê ku mirovî ber bi kirina tiştek… |
| 147 | ajotin ber derê malê | Hevok | bêdestûr û bi darê zorê ketina derekê. | |
| 148 | akî | Cînav | wiha, hosa, bi vî awayî. | |
| 149 | aks | Navdêr | Guhartoyeke eks. | |
| 150 | al | Navdêr, Rengdêr | /ˈɑːl/ | alî, rex, la, teref, kêlek, tî, tenişt. |
| 151 | ala | Navdêr, Rengdêr | /ɑːˈlɑː, ʕɑːˈlɑː/ | perçem, elem, direfş, sembola welatekî yan jî yekîneyek din ya siyasî (bi taybetî wek parçeyek cil ya ji çend rengan û c… |
| 152 | aleyhî | Daçek | Guhartoyeke eleyhî. | |
| 153 | alf | Navdêr | Guhartoyeke alif. | |
| 154 | alî | Navdêr | /ɑːˈliː/ | Alîkarî, yarmetî, destek, komekî, arîkarî, halîkarî, harîkarî, harî. |
| 155 | alo | Baneşan | Binêre elo. | |
| 156 | alû | Navdêr | alû kirin: xidandin, sekihandin, teyisandin. | |
| 157 | am | Navdêr, Cînav | /ˈɑːm/ | hemû, giş, tev. |
| 158 | amî | Rengdêr | tevayî, umûmî, piranî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].). | |
| 159 | amk | Navdêr | /ˈɑːmk/ | met, mîmk, xwişka babê kesekî. |
| 160 | amo | Navdêr | forma şirînkirinê ye ji peyva am. | |
| 161 | amû | Navdêr | /ɑːˈmuː/ | hevcar, hincar, amûrek cotkariyê ye. |
| 162 | an | Gîhanek | /ˈɑːn/ | du yan zêdetir alternatîvan diyar dike. |
| 163 | an ji kerê, yan ji perê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 164 | an ji text, yan ji bext | Hevok | divê ji her du vebijarkan yek bê hilbijartin. | |
| 165 | an mirin an felat | Hevok | ji bo serxwebûn û azadiyê, mirin dayîna pêş çavên xwe. | |
| 166 | an mirin an mayîn | Hevok | Guhartoyeke an mirin an felat. | |
| 167 | an naçe diziye yan jî diçe şivên dikuje | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 168 | ana | Hoker | aniha, haha, di demek pirr nêzîk de. | |
| 169 | anê | Rengdêr, Hoker | aşkere, ron, zelal, berçav. | |
| 170 | anî | Navdêr, Lêker | /ɑːˈniː/ | bajarek wêran e li parêzgeha Qersê li Bakurê Kurdistanê. |
| 171 | ao | Hoker | aw, ax, ox, of, wax, wey. | |
| 172 | ap | Navdêr | /ˈɑːpʰ/ | mam, birayê babê kesekî/ê. |
| 173 | ape | Navdêr | (di Avestayê de) firîşteya yan xwedawenda zêrevana avê. | |
| 174 | ape faris, ha li vir ha li ber garis | Hevok | tu derk û cudatî tune. | |
| 175 | apê faris, niha tu nemirî tu ye bêyî nav garis | Hevok | rojeke tu ye hewcedarî mm bibî. | |
| 176 | Apê faris, tu hatî ber garis, ez ê te bikim du tir û du fis | Hevok | Bi wateya ku ezê derd û belayan bînim serê te û ezê te li gotin û kiryarên te poşman bikim. | |
| 177 | apo | Navdêr | /ɑːˈpoː/ | bernavê serokê PKKê Abdullah Öcalanî. |
| 178 | apo kal e, lê galegal e | Hevok | belê kal e, lê hêj ji jir û bimerffet e. | |
| 179 | apo te divê goştê piran bixwe, te divê yê ciwanan û te divê lib û lib sêvan jî bi ser de bixwe | Hevok | ||
| 180 | aqd | Navdêr | Guhartoyeke eqd. | |
| 181 | aqilê (yekî) ji serî birin | Lêker | Tiştek an jî kesek pir bandoreke mezin li ser kesekî danîn û bûn sedem ku nizanibe ka çi dike, dê çawan bifikire. | |
| 182 | aqilê (yekî) li hev qelibîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 183 | aqilê kurî, ceniya dêl birî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 184 | aqilê kurî, risqê bitanê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 185 | aqilê serxweşan, tira gamêşan | Hevok | mirovên serxweş, hay ji xwe tune ne. | |
| 186 | aqilê xwe berdan ser | Hevok | li ser mijarekê kûr bûn. | |
| 187 | aqilê xwe bi nan û pîvazê xwarin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 188 | aqilê xwe çelq kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 189 | aqilê xwe danîn serê xwe | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 190 | aqilkemaltirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr aqilkemal. | |
| 191 | aqilsiviktirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr aqilsivik. | |
| 192 | aql | Navdêr | Guhartoyeke eqil. | |
| 193 | ar | Navdêr | /ˈɑːɾ/ | Toza spî yan gewr ya ku hevîrê nanî jê têt çêkirin, dexlûdanê ku nan jê tê çêkirin (bi taybetî yê ku bi aşî yan destarî… |
| 194 | ar bi cilên (yekî) ketin | Hevok | ziyan dîtin, gelekî aciz bûn. | |
| 195 | ar ji laş çûn | Hevok | Guhartoyeke ar bi cilên (yekî) ketin. | |
| 196 | ara | Navdêr | navber, navbeyn. | |
| 197 | ard | Navdêr | /ˈɑːɾd/ | Ar, toza hevîr jê têt çêkirin. |
| 198 | are | Navdêr, Rengdêr | peyv, terîm, bêje, biwêj, fraz, gotin. | |
| 199 | arê xwe bêtin, kapeka xwe rêtin | Hevok | karê xwe ji zû de qedandin. | |
| 200 | arê xwe pehtin, ariya xwe rêtin | Hevok | Guhartoyeke arê xwe bêtin, kapeka xwe rêtin. | |
| 201 | arezûmendtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr arezûmend. | |
| 202 | arî | Navdêr, Rengdêr | /ɑːˈɾiː/ | Rewşa çemandî ya yekjimar a binavkirî ya ar. |
| 203 | arm | Navdêr | logo, sembol, amblem. | |
| 204 | aro | Navdêr | Guhartoyeke arû. | |
| 205 | arp | Navdêr | /ˈɑːɾp/ | Amûreke muzîkê ya têldar e. |
| 206 | art | Navdêr | ||
| 207 | arû | Navdêr | /ɑːˈɾuː/ | |
| 208 | arvanê sala xerab bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 209 | arz | Navdêr | Guhartoyeke erz. | |
| 210 | aş | Navdêr, Rengdêr | /ˈɑːʃ/ | Amûrek e pê genim têt hêran daku bibe ar (bi hêza avê yan bayî dixebite). |
| 211 | aş çûye, tu pirsa çeqçeqê dikî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 212 | aş ji dest çûye, pirsa çeqçeqe dike | Hevok | Guhartoyeke aş çûye, tu pirsa çeqçeqê dikî. | |
| 213 | asa | Navdêr | /ɑːˈsɑː/ | aramî, rehetî, tenahî, hêwirî, hêminî. |
| 214 | asê | Rengdêr | /ɑːˈseː/ | dijwar, zehmet, nexweş (bi taybetî bo tê re derbasbûnê wek çiya yan daristan). |
| 215 | asî | Navdêr | Kesa/ê yan koma ku dijî hikûmetê şer dike. | |
| 216 | aşiqê sila sergînê bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 217 | ask | Navdêr | Hin cûnên heywanên kûvî yên guhandar yên çarpî û simdar in (di edebiyatê de nîşana keç û jinên spehî ne). | |
| 218 | asl | Navdêr | Guhartoyeke esil. | |
| 219 | asn | Navdêr | Guhartoyeke asin. | |
| 220 | aso | Navdêr | /ɑːˈʃoː/ | bênvedan, vehesîn, istirehet, pişû, rehetbûn, xwerehetkirin, navbirdan karê xwe, bîskekê sekinandina karê xwe daku mirov… |
| 221 | aşq | Navdêr | Guhartoyeke eşq. | |
| 222 | asr | Navdêr | /ˈɑːsɾ/ | Guhartoyeke esir. |
| 223 | aşt | Navdêr, Rengdêr | /ˈɑːst/ | kesa/ê nagirî (bi taybetî zarokên sava). |
| 224 | astar ji rû bihatir bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 225 | astronomîktirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr astronomîk. | |
| 226 | aşû | Rengdêr | pîs, gemarî, pelîd, alûde, qirêj, heram. | |
| 227 | atî | Navdêr | /ɑːˈtiː/ | zêrr, altûn. |
| 228 | av | Navdêr | /ˈɑːv/ | Vexwarina bêreng (zelal) û bêtam ku bo hemû heywan û şênkatiyan pêdivî ye, nîşana kîmyayî H₂O. |
| 229 | av di gerdenê de xuya kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 230 | av di gunikên (yekî) gerîn | Hevok | di bêla zayendê de bi xwe hesîn. | |
| 231 | av di qirika (yekê) de xuya kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 232 | av di sûretê de xuya kirin | Hevok | pir bedew bûn. | |
| 233 | av ji devê (yekî) çûn | Hevok | bêzereng û tune bûn. | |
| 234 | av li ber hêlikên xwe werdan | Hevok | xwe ji bo tiştekî baş amadekirin, an jî ji bo tiştekî xweş hêvîdarbûn. | |
| 235 | av li pey xwe zelal kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 236 | av li şekokan gerîn | Hevok | Guhartoyeke av di gunikên (yekî) gerîn. | |
| 237 | av reşandin gunê (yekî) | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 238 | ava | Navdêr, Rengdêr | /ɑːˈvɑː/ | Ne kavil, ne xirabe, ne xirabkirî, ne xopan, ne wêran, ne ruxandî, ne hilweşandî. |
| 239 | ava (...) di coyekê de neçûn | Hevok | Guhartoyeke ava (...) di coyekê de neherikîn. | |
| 240 | ava (...) di coyekê de neherikîn | Hevok | bi hev û din re debar nekirin, bi hev nekirin, li dij hev bûn. | |
| 241 | ava reş a rûyê, bi ser çi de çûyê! | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 242 | ava reş bi çavan de hatin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 243 | ava rûyê (yekî) qetîn | Hevok | şerma xwe wenda kirin. | |
| 244 | ava rûyê xwe hurşandin | Hevok | Guhartoyeke ava rûyê (yekî) qetîn. | |
| 245 | ava rûyê xwe rêtin | Hevok | Guhartoyeke ava rûyê (yekî) qetîn. | |
| 246 | ava sar tê de çûn | Hevok | li hember tiştekî şaşwazî û metel man. | |
| 247 | ava sar tê de hatin xwarê | Hevok | Binêre ava sar tê de çûn. | |
| 248 | ava serê (yekî) germ bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 249 | avê ku da serî, çi bihostek çi çartilî | Hevok | mirov ku kete nav êdî ji wê şûn de zêde ne xem e. | |
| 250 | aveke sar bi ser ... de wer kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 251 | avêtin pişt gihê xwe | Hevok | girîng negirtin, guh nedan, piştguh avêtin. | |
| 252 | avî | Rengdêr | /ɑːˈviː/ | Tişta/ê ji avê hatiye çêkirin. |
| 253 | avk | Navdêr | Guhartoyeke avik. | |
| 254 | avr | Navdêr | Guhartoyeke awir. | |
| 255 | aw | Navdêr | ||
| 256 | awa | Navdêr, Rengdêr | /ɑːˈwɑː/ | şêwe, stîl, şikil, tehr, reng, çawanî, dirûv. |
| 257 | awî | Navdêr | Binere: awa. | |
| 258 | awir pê ve dan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 259 | awir tê de çûn | Lêker | bi awayekî baldar lê nihêrîn. | |
| 260 | awirên xwe jê dûr xistin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 261 | awr | Navdêr | /ˈɑːwɾ/ | Guhartoyeke awir. |
| 262 | ax | Navdêr, Baneşan | xwelî, toz û herrî û xîz. | |
| 263 | ax û eman kirin | Hevok | Guhartoyeke ax û wax kirin. | |
| 264 | ax û fîxan kirin | Hevok | Guhartoyeke ax û wax kirin. | |
| 265 | ax û wax kirin | Hevok | ji dest derd û êşan feryad kirin. | |
| 266 | axa | Navdêr | /ɑːˈxɑː/ | Rewşa îzafeyî ya yekjimara binavkirî ya ax. |
| 267 | axa bi xulam e, xulam bi olam e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 268 | axa bi xulam, xulam bi olam, olam bi tentene | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 269 | axa bin gû bûn | Hevok | bê bîhn û bê bereket bûn, bi tiştekî re kêr nehatin. | |
| 270 | axa bixulam e, xulam bitûltajî ye | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 271 | axa rabûn hingurman, feqîr û xizan çûn li ber lingan | Hevok | dema ku hêzên mezin şer dikin, ên piçûk ziyanê dibînin. | |
| 272 | axî | Navdêr, Rengdêr | erdî, ji axê, li axê. | |
| 273 | axirî pê re hatin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 274 | axiriya xwe rêx kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 275 | axû | Navdêr | /ɑːˈxuː/ | Guhartoyeke axû (“jehr”). |
| 276 | ay | Baneşan | derbirîna xweşî û keyfê. | |
| 277 | aya | Hoker | peyvek e hevokên pirsî pê tên çêkirin:. | |
| 278 | ayd | Daçek | Guhartoyeke aîd. | |
| 279 | aye | Hoker | Binêre aya. | |
| 280 | ayt | Hoker | vê gavê, vê demê, vî wextî, vî çaxî. | |
| 281 | az | Navdêr, Cînav | /ˈɑːz/ | dêwa sereke a aloziyê ye ku hemû dêw û binasan jê çêbûne di mîtolojiya kurdî de. Wek nêr jî hatiye dîtin lê bi pirranî w… |
| 282 | aza | Navdêr, Rengdêr | /ɑːˈzɑː/ | azad, serbest, rizgar, serbixwe, xweser, ne kole, ne bindest, ne girtî, ne dîl, ne zindanî, ne êsîr. |
| 283 | azadîxwaztirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr azadîxwaz. | |
| 284 | azî | Navdêr | /ɑːˈziː/ | |
| 285 | azm | Navdêr | Guhartoyeke ezim. | |
| 286 | azo | Navdêr | dêw, efrît, dewal, heyûla. | |
| 287 | azû | Navdêr | Guhartoyeke azo. | |
| 288 | b | Navdêr | /ˈb/ | Tîpa duyem ji alfabeya kurdî (girek). |
| 289 | b' | Daçek | kurteya bi. | |
| 290 | b’ | Daçek | Guhartoyeke b'. | |
| 291 | ba | Navdêr, Lêker, Hoker, Daçek | /ˈbɑː/ | Hêzek civakî yan aborî yan siyasî. |
| 292 | ba bi ber ketin | Hevok | bêhn bi ser ketin. | |
| 293 | ba ji ber çûn | Hevok | Guhartoyeke ba bi ber ketin. | |
| 294 | ba ji tehtê çi dibe! | Hevok | Guhartoyeke ba ji zinar çi dibe!. | |
| 295 | ba ji zinar çi dibe! | Hevok | wekî ba nikare ji tahtê perçe biqetîne.ev gotin ji bo mirovên qels ku nikaribe ji yekî pir xurt tiştekîbiqetîne.mînak, m… | |
| 296 | ba û bahoz lê hatin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 297 | bab | Navdêr | /ˈbɑːb/ | Kesê ku bingehê rêbazekê daye yan jî giringtirîn kesê wê ye. |
| 298 | babelat bi ser de hatin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 299 | bac | Navdêr | /ˈbɑːd͡ʒ/ | Pareyên ku her kes li gor rêjeya muçeya xwe dide dewletê da ku dewlet pê xizmetên giştî bi cih bîne. |
| 300 | bad | Navdêr | Guhartoyeke ba. | |
| 301 | baf | Navdêr | Guhartoyeke bafik. | |
| 302 | bah | Navdêr | arezû^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].). | |
| 303 | baj | Navdêr | /ˈbɑːʒ/ | Guhartoyeke bac. |
| 304 | bal | Navdêr, Daçek | /ˈbɑːl/ | serî, jorî, bilindî, balahî, berzahî, hilindî. |
| 305 | balte li kêvir xistin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 306 | ban | Navdêr, Lêker | /ˈbɑːn/ | bane, devera ji derdorên xwe bilindtir. |
| 307 | baq | Navdêr | /ˈbɑːq/ | qeft, gurz, girîş, deste, tûp çend tiştên bi hev re yên ku mirov dikare bi destekî zeft bike. |
| 308 | bar | Navdêr | /ˈbɑːɾ/ | Tişta/ê ku mirovek yan dewarek yan tirimpêlek hildigire û radiguhêze (nemaze tiştekî giran). |
| 309 | bar ha lê serbar min dikuje | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 310 | bar hildan ser mile xwe | Hevok | Guhartoyeke bar hilgirtin. | |
| 311 | bar nalenal e, serbar dinale | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 312 | baran hat, qulên keviran tijî bûn | Hevok | ji bo xeta û çewtiyên ku dem di ser re derbas dibe û bi demê re tên jibîrkirin tê gotin. | |
| 313 | barê (yekî) kifş kirin | Hevok | zêdetir ji bo çendanîya qelenê bûkê yan jî berpirsyariya kesekî zelalkirinê tê bikaranîn. | |
| 314 | barê (yekî) tesele kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 315 | barê ceh û genim ji hev kifş bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 316 | barê deveyê li ser pişta kurmoriyê bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 317 | barê xwe li tajiyê kirin | Hevok | Guhartoyeke holika xwe li golikê kirin. | |
| 318 | baş | Navdêr, Rengdêr | /ˈbɑːs/ | çê, qenc, rind, çak, bikêr, bikêrhatî. |
| 319 | bav | Navdêr | /ˈbɑːv/ | bab, nifş, yabo^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].). |
| 320 | bav ji gorê rakirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 321 | bav ji hev re çêkirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 322 | bavê hev anîn pêş çavê hev | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 323 | bavê naso naxirvan e, ker û golik berdane, di dest de maye xeberdan e | Hevok | Guhartoyeke merdan, kerî surî gişk derdan, di dest de maye xeberdan. | |
| 324 | baw | Navdêr | /ˈbɑːw/ | edet, banek, irf, çande, kultûr, tore, mode. |
| 325 | bax | Navdêr | Baxçe, gulistan, parêz, cihê ku gul yan dar lê hatine çandin. | |
| 326 | bayê bendera (yekî) hatin | Hevok | şans baş meşîn, kar baş bi re ve çûn. | |
| 327 | baye birûske lê xistin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 328 | bayê ecem e, çend qurişen me li cem e | Hevok | ji bo rewşa ne zelal, bêbawer û girêdayî rasthatinan tê gotin:de weleh ez çi bibêjim, bayê ecem e çend qurişên me li cem… | |
| 329 | bayê sar lê ketin | Hevok | dest û pê negirtin, felç bûnpiştî ku bayê sar lê ket, te digot ew çûye û yekî din hatiye. | |
| 330 | baz | Navdêr | /ˈbɑːz/ | rev, bazdan, bez, koç, penaberî, mihacirî. |
| 331 | bb | Hevok | bide ber, miqayese bike. | |
| 332 | bê | Navdêr, Lêker, Hoker, Daçek, Gîhanek | /ˈbeː/ | serbixwe, ne pê, ne li gel, ne bi tiştekê/î yan kesekê/î. |
| 333 | bê anî, babelîskê bir | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 334 | bê nan û xwê | Rengdêr | Guhartoyeke bê-nan-û-xwê. | |
| 335 | bê- | Hevok | Pêşgireke ku dikeve gel navdêran û rengdêrên bi maneya tiştek nîne / tine ye jê çêdike. | |
| 336 | bê-nan-û-xwêtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bê-nan-û-xwê. | |
| 337 | bêbirryartirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bêbirryar. | |
| 338 | bêcesarettirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bêcesaret. | |
| 339 | bed | Rengdêr | /ˈbɛd/ | xirab, nebaş, neçê, neçak, nerind, neqenc, nepak. |
| 340 | bêdengan diya pirbêjan gaye | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 341 | beg | Navdêr | /ˈbɛɡ/ | axa, mîr, feodal, zadegan, malmezin, esilzade, xanedan, sergewer, arîstokrat, tovrind. |
| 342 | beh | Navdêr | (di zimanê zarokan de) xelasbûyî, qediyayî -beh bûn (di zimanê zarokan de) xelas bûn, qedîn -beh kirin (di zimanê zaroka… | |
| 343 | bêhinfirehkirin | Navdêr | /beːhɪnfɪɾɛhkɪˈɾɪn/ | aramkirin, rehetkirin, mirov xwe hêris neke. |
| 344 | bêhn bi ser ketin | Lêker | nefesînan û birin. | |
| 345 | bêhna fisan bi ser xistin | Hevok | di rewşeke zor de hiştin, westandin. | |
| 346 | bêhna gû ji devê (yekî) hatin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 347 | bêhna pîs ji deve (yekî) hatin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 348 | behremendtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr behremend. | |
| 349 | bêî | Hoker | Guhartoyeke bêyî. | |
| 350 | bêistiqrartirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bêistiqrar. | |
| 351 | bej | Navdêr, Rengdêr | /ˈbɛʒ/ | (jeo) ax, erd, ne av, ne derya. |
| 352 | bejn şehr e, mal jehr e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 353 | bejn tît e mal mecît e | Hevok | ji bo kesên ku di mal de nanê xwarinê nîn e, lê ji derve ve bejn û bala xwe pir xweş çêdikin û forsê davêjin tê bikaranî… | |
| 354 | bejn zêrezer dil jehrezer e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 355 | bejna xwe li ber (yekî) tewandin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 356 | bel | Navdêr, Rengdêr | /ˈbeːl/ | vekirî (bi taybetî çav). |
| 357 | bela li ber ling bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 358 | bela xwe hêlan pê ve | Lêker | /bɛˈlɑː xʷɛ heːˈlɑːn peː vɛ/ | bela xwe jê venekirin, aciz kirin, problem bo peyda kirin. |
| 359 | bela xwe jê vekirin | Lêker | /bɛˈlɑː xʷɛ ʒeː vɛkɪˈɾɪn/ | Êdî aciz nekirin, dev ji acizkirina kesekî/ê berdan. |
| 360 | bela xwe jê venekirin | Lêker | /bɛˈlɑː xʷɛ ʒeː vɛnɛkɪˈɾɪn/ | Nerehet kirin, dilgiran kirin, aciz kirin, bela xwe tê dan. |
| 361 | belapêjgartirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr belapêjgar. | |
| 362 | belaya xwe dehfandin ber derê hevalê xwe | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 363 | belaya xwe pê gerandin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 364 | belaya xwe tê dan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 365 | belika guhê (yekî) xwê nedan | Hevok | qet paxav û talaş nekirin. | |
| 366 | belkî dengê dergûşa kurîn nekeve guhê te | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 367 | belqitandibûya | Lêker | /bɛlqɪtɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera belqitandin. |
| 368 | bêm | Lêker | (heke ez) werim. | |
| 369 | bên | Navdêr, Lêker | /ˈbeːn/ | formek tewandî ye ji lêkera hatin. |
| 370 | bênavbirrtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bênavbirr. | |
| 371 | bênaverroktirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bênaverrok. | |
| 372 | benik kirin stûye (yekî) | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 373 | bêpenceretirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bêpencere. | |
| 374 | beq | Navdêr | /ˈbɛq/ | Heywaneke ku bi pengizînê dimeşe (bi hêkan ji hev hildiberin). |
| 375 | bêqanûn û bezagon bûn | Hevok | tu rêbaz û reçik tunebûn. | |
| 376 | beqê çav da çeleke, zikê wê teqiya | Hevok | yên ku li gorî zerengiya xwe tevnegerin, ziyanê dibinin. | |
| 377 | ber | Navdêr, Hoker, Daçek | /ˈbɛɾ/ | pêş, pêşber, miqabil, hember. |
| 378 | ber bi ... ve | Navdêr | Bazinedaçekek e nêzîkbûnê yan gihiştinê diyar dike. | |
| 379 | ber bi ... vetir | Rengdêr | Forma komparatîv ji rengdêra ber bi ... ve. | |
| 380 | ber bi ... vetirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr ber bi ... ve. | |
| 381 | ber bi (yekî) ve çûn | Hevok | bo aliyê yekî/ê çûn, ber bi derekê yan tiştekê ve, çûn bo cihek, ji cihek bo cihek din. | |
| 382 | ber bi dil ve hatin | Hevok | li ber gerîn, dilê yekî hênik kirin. | |
| 383 | ber bi jêr de | Rengdêr | ber bi xwarê ve, ji serî ve ber bi binî ve, ber bi jêr ve, jêr ve, ber bi binî ve, jêr de. | |
| 384 | ber bi jêr detir | Rengdêr | Forma komparatîv ji rengdêra ber bi jêr de. | |
| 385 | ber bi jêr detirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr ber bi jêr de. | |
| 386 | ber bi jêr ve | Hoker | ber bi xwarê ve, ji serî ve ber bi binî ve, ber bi jêr de, jêr ve, ber bi binî ve, jêr de. | |
| 387 | ber bi jêr vetir | Rengdêr | Forma komparatîv ji rengdêra ber bi jêr ve. | |
| 388 | ber bi jêr vetirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr ber bi jêr ve. | |
| 389 | ber bi jor va | Hoker | Guhartoyeke ber bi jor ve. | |
| 390 | ber bi jor ve | Hoker | ber bi serî ve, ji binî ve ber bi serî ve, silal, serî. | |
| 391 | ber bi xwarê ve | Rengdêr | ber bi jêr ve, ji serî ve ber bi binî ve, ber bi jêr de, jêr ve, ber bi binî ve, jêr de. | |
| 392 | ber bi xwarê vetir | Rengdêr | Forma komparatîv ji rengdêra ber bi xwarê ve. | |
| 393 | ber bi xwarê vetirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr ber bi xwarê ve. | |
| 394 | ber bihayî yekî ketin | Navdêr | Guh dane ser gotinên yekî û bi gotinên wî kirin. | |
| 395 | ber dayîna hespê xwe | Hevok | pesnên xwe dan, têfirandin. | |
| 396 | beran çû zozanan, got ez ê xwe qelew bikim, rabû her du storên (qiloç) xwe jî li ser danî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 397 | bêrawestantirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bêrawestan. | |
| 398 | berazî û bagazî li vê navê bûne xal û xwarzî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 399 | berberîhevtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr berberîhev. | |
| 400 | berê merezî bû îcar teresê jî lê xist | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 401 | berê pir bigul bû, baranê lê xist şil bû | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 402 | bereta li ser beretayan gerîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 403 | berf jî spî ye. lê kûçik li ser pîsiyê xwe dikin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 404 | berî emrê xwe xeber dan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 405 | berî nava xwe dan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 406 | bêrîka xwe tijî kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 407 | berjewendîperest | Navdêr | kesê ku li mesleheta xwe tenê digere. | |
| 408 | berpirsyarkirin | Navdêr | /bɛɾpɪɾsjɑːɾkɪˈɾɪn/ | kar û guneh xistine ser milên yekî. |
| 409 | berû da bizinê, dest avête qarçikê | Hevok | carinan ketina heyra hinek derfet û berjewendiyên piçûk, dibe sedema ziyanên mezin. | |
| 410 | beş | Navdêr, Rengdêr, Hoker | /ˈbɛs/ | bac, xerac, tar, zerîbe, vêrgî, olam, pareyê ku hemû karker û maldar didin dewletê daku dewlet xizmetan ji welatiyan re… |
| 411 | bêser û bêber bûn | Hevok | bêsazûman û tevlihev bûn. | |
| 412 | bêserî û beşûn çûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 413 | beşerî, xwe lê qewimandin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 414 | bêşert û şurid bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 415 | bêserûbertirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bêserûber. | |
| 416 | bet | Navdêr, Lêker | (stiran, kelam, meqam) Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre beyt. | |
| 417 | bêtewl û bêhefsar bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 418 | bêvila xwe bilind kirin | Hevok | xwe qure kirin. | |
| 419 | bêx | Navdêr, Rengdêr | /ˈbeːx/ | rih, bêxên didanî, rihên didanî. |
| 420 | bextê xwe reş kirin | Hevok | Nankorî kirin, bêbextî kirin. | |
| 421 | bextê xwe xirab kirin | Lêker | bêbextî kirin, neheqî kirin, derew kirin. | |
| 422 | bêxwedî û bêkes bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 423 | bêy | Daçek | Guhartoyeke bê. | |
| 424 | bêyî hev firek ava sar venexwarin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 425 | bêyî hev loqek nan nexwarin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 426 | bêyî hev pariyek nan nexwarin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 427 | bêyî mala me, tê bibînî halê me | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 428 | bêyom û bêoxir bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 429 | bêyom û bêpêpar bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 430 | bez | Navdêr | /ˈbɛzˤ/ | Meşîna ango birêveçûna bi lez. (bi taybetî dema pî|piyên) ango lingên mirovî nagihin baş ji erdê bigirin). |
| 431 | bi | Navdêr, Lêker, Rengdêr, Daçek | /ˈbiː/ | Bo pêkanîna negerguhêzên lêkerên gerguhêz ên pêkhatî ji kirin bi kar tê. |
| 432 | bi avê de berdan | Hevok | Guhartoyeke di avê de berdan. | |
| 433 | bi avê de çûn | Lêker | eger mirovî tiştek kir bit yan xizmetek u xebata mirovî hat be jibîrkirin. | |
| 434 | bi avê re çûn | Lêker | beker û vala çûn. | |
| 435 | bi axûrê xwe de rîtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 436 | bi baranê re hatin, bi lehiyê re çûn | Hevok | ji bo tiştên demborî ku pekhatina wan ji ji hole rabûye tê bikaranîn. | |
| 437 | bi bayê re hat, bi barane re çû | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 438 | bi berxtî têr şîr venexwar, bi kavirtî ter gîha nexwar | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 439 | bi bextê mêrê berê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 440 | bi çar qurişan nekirin | Hevok | Guhartoyeke bi pênc qurişên qul nekirin. | |
| 441 | bi çavekî kêm lê niherîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 442 | bi çavekî lê nihêrîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 443 | bi çavekî ne, bi çar çavan li bendê bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 444 | bi çavekî xwar lê niherîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 445 | bi çaven biratiyê lê niherîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 446 | bi çavên serê xwe dîtin | Hevok | Guhartoyeke bi çavên xwe dîtin. | |
| 447 | bi çavên xwe dîtin | Hevok | bêşik û bêguman bûn, bi xwe şahid bûn, rûdanek an mijarek dîtin. | |
| 448 | bi çi ser çû | Hevok | çi hat serî, çi lê qewimî, qedera wê/wî bû çi. | |
| 449 | bi cila canê xwe re li hev nekirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 450 | bi dar ve bike | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ bɪˈkɛ/ | kesê duyem yekjimar forma fermanî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 451 | bi dar ve bikî | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ bɪˈkiː/ | kesê duyem yekjimar dema bê ji lêker bi dar ve kirin. |
| 452 | bi dar ve bikim | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ bɪˈkɪm/ | kesê yekem yekjimar dema bê ji lêker bi dar ve kirin. |
| 453 | bi dar ve bikin | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ bɪˈkɪn/ | kesê yekem pirrjimar dema bê ji lêker bi dar ve kirin. |
| 454 | bi dar ve bikira | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ bɪkɪˈɾɑː/ | kesê yekem pirrjimar merciya borî I ji lêker bi dar ve kirin. |
| 455 | bi dar ve dike | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ dɪˈkɛ/ | Kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêkera bi dar ve kirin. |
| 456 | bi dar ve dikî | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ dɪˈkiː/ | Kesê duyem yekjimar dema niha ji lêkera bi dar ve kirin. |
| 457 | bi dar ve dikim | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ dɪˈkɪm/ | Kesê yekem yekjimar dema niha ji lêkera bi dar ve kirin. |
| 458 | bi dar ve dikir | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ dɪˈkɪɾ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya bi dar ve ji lêker bi dar ve kirin. |
| 459 | bi dar ve kiribe | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ kɪɾɪˈbɛ/ | kesê duyem yekjimar dahatiya pêş ji lêker bi dar ve kirin. |
| 460 | bi dar ve kiribî | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ kɪɾɪˈbiː/ | kesê duyem yekjimar dahatiya pêş ji lêker bi dar ve kirin. |
| 461 | bi dar ve kiribim | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ kɪɾɪˈbɪm/ | kesê yekem yekjimar dahatiya pêş ji lêker bi dar ve kirin. |
| 462 | bi dar ve kiribin | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ kɪɾɪˈbɪn/ | kesê yekem pirrjimar dahatiya pêş ji lêker bi dar ve kirin. |
| 463 | bi dar ve kiribû | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ kɪɾɪˈbuː/ | kesê yekem pirrjimar raboriya dûr ji lêker bi dar ve kirin. |
| 464 | bi dar ve kiribûya | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ kɪɾɪbuːˈjɑː/ | kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêker bi dar ve kirin. |
| 465 | bi dar ve kirin | Lêker | li sêdarê dan, daliqandin, xeniqandin, bi darekê ve kuştin, helawîstin, sêdare dan. | |
| 466 | bi dar ve kiriye | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ kɪɾɪˈjɛ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya dûdar ji lêker bi dar ve kirin. |
| 467 | bi dar ve nake | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɑːˈkɛ/ | kesê sêyem yekjimar dema niha neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 468 | bi dar ve nakî | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɑːˈkiː/ | kesê duyem yekjimar dema niha neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 469 | bi dar ve nakim | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɑːˈkɪm/ | kesê yekem yekjimar dema niha neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 470 | bi dar ve nakin | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɑːˈkɪn/ | kesê yekem pirrjimar dema niha neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 471 | bi dar ve nedikir | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɛdɪˈkɪɾ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya bi dar ve neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 472 | bi dar ve neke | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɛˈkɛ/ | kesê sêyem yekjimar dema bê neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 473 | bi dar ve nekî | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɛˈkiː/ | kesê duyem yekjimar dema bê neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 474 | bi dar ve nekim | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɛˈkɪm/ | Kesê yekem yekjimar dema bê ya neyînî ji lêkera bi dar ve kirin. |
| 475 | bi dar ve nekin | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɛˈkɪn/ | kesê duyem pirrjimar forma fermanî neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 476 | bi dar ve nekir | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɛˈkɪɾ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya sbi dar ve neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 477 | bi dar ve nekira | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɛkɪˈɾɑː/ | kesê yekem pirrjimar merciya borî I neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 478 | bi dar ve nekiribe | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɛkɪɾɪˈbɛ/ | kesê sêyem yekjimar dahatiya pêş neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 479 | bi dar ve nekiribî | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɛkɪɾɪˈbiː/ | kesê duyem yekjimar dahatiya pêş neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 480 | bi dar ve nekiribim | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɛkɪɾɪˈbɪm/ | kesê yekem yekjimar dahatiya pêş ji lêker bi dar ve kirin. |
| 481 | bi dar ve nekiribin | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɛkɪɾɪˈbɪn/ | kesê yekem pirrjimar dahatiya pêş neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 482 | bi dar ve nekiribû | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɛkɪɾɪˈbuː/ | kesê yekem pirrjimar raboriya dûr neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 483 | bi dar ve nekiribûya | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɛkɪɾɪbuːˈjɑː/ | kesê yekem pirrjimar merciya borî II neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 484 | bi dar ve nekiriye | Lêker | /bɪ dɑːɾ vɛ nɛkɪɾɪˈjɛ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya dûdar neyînî ji lêker bi dar ve kirin. |
| 485 | bi darî hev ketin | Hevok | hatin rûyên hev, rûbar bûn. | |
| 486 | bi def û delkan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 487 | bi derdê dilê xwe şewitîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 488 | bi derziyê çûn ser şûjinê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 489 | bi dest û dest û dêv bi nav ketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 490 | bi dest ve anîn | Lêker | bi dest xistin, wergirtin, standin, peyda kirin. | |
| 491 | bi dest ve hanîn | Lêker | Guhartoyeke bi dest ve anîn. | |
| 492 | bi dest ve hênan | Lêker | Guhartoyeke bi dest ve anîn. | |
| 493 | bi dest ve hînan | Lêker | Guhartoyeke bi dest ve anîn. | |
| 494 | bi dest ve înan | Lêker | Guhartoyeke bi dest ve anîn. | |
| 495 | bi destan dawo, bi piyan li pey geriyawo | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 496 | bi destan dayîn bi lingan li pey gerîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 497 | bi destan kirin, bi lingan li pey ketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 498 | bi destê (yekî) girtin | Hevok | alîkarî kirin. | |
| 499 | bi destê vala û bi rûyê reş | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 500 | bi destê xwe, xwe xistin belayê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 501 | bi deve xwe ketin suxleyan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 502 | bi dil û can | Hoker | ji dil, cidî, samîmî, fedakar, xalis muxlis, muxlis. | |
| 503 | bi dilê xwe bûn | Hevok | wekî daxwaz û gotina xwe kirin, ji bo pêkanînê serbest bûn. | |
| 504 | bi dora (yekî) ketin | Hevok | ji bo xapandin û ziyanê li dor yekî çûn û hatin. | |
| 505 | bi dûranî, bi şîranî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 506 | bi elequlemiyan li dû (yekî) ketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 507 | bi emrê xwedê mirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 508 | bi erdê ve bûn yek | Lêker | Hurmeteke bêhempa nîşan dan. | |
| 509 | bi erdê ve zelîqîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 510 | bi felekê re ketin dewê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 511 | bi felekê re ketin dozê | Hevok | Guhartoyeke bi felekê re ketin dewê. | |
| 512 | bi ga nikarîbû, baz da golikê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 513 | bi gur re dixwe, bi şivên re şînê dike | Hevok | Guhartoyeke bi gur re dixwin, bi xwediyê miyê re şînê digrin. | |
| 514 | bi gur re dixwin, bi xwediyê miyê re şînê digrin | Hevok | Dema tawanbar yan jî gunehkarek xwe wek heval û alîkarê ew kesên bûne armanca tawan û gunehên wî tawanbar yan jî gunehka… | |
| 515 | bi gur re goşt dixwe, bi xwedî re şînê dike | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 516 | bi hev germ bûn | Hevok | têkilî xweş bûn. | |
| 517 | bi hev û din hilketin û daketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 518 | bi hev ve girê dan | Hevok | Ji bo karekî yan jî xeberekê gelek kes têkildar kirin. | |
| 519 | bi hineminê tu xelas nabî ji gotina jinê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 520 | bi jehrê av dan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 521 | bi kêfa xwe bûn | Hevok | wekî daxwaza dilê xwe bûn. | |
| 522 | bi kerê nikare, dibeze kurtên | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 523 | bi kerê nikare, diçe kuriyê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 524 | bi kirase canê xwe re şer kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 525 | bi kurtî û kurmancî | Hoker | welhasil, bêyî ku mirov bi dirêjî basa meseleyê bike. | |
| 526 | bi lingê rovî girtin û avêtin nav holîtka mirîşkan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 527 | bi mehne çareser kirin | Lêker | Guhartoyeke li mehneyan gerîn. | |
| 528 | bi mehneya lorikê dixwe klorikê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 529 | bi mehneya sêlê, gerî li nav êlê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 530 | bi nan û xwê | Rengdêr | Guhartoyeke bi-nan-û-xwê. | |
| 531 | bi navê Xwedayê dilnerm û dilovan | Hevok | bismillahirrehmanirrehîm (gotinek e ku bawermend û xwedanas bi destpêka daxwaz û kâran dibêjin.). | |
| 532 | bi nefsa xwe nekarîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 533 | bi neynûka (yekî) nebûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 534 | bi paş de xistin | Lêker | bi şûn de xistin, ji rewşa heyî xerabtir kirin. | |
| 535 | bi pêçiya xwe tevdan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 536 | bi pênc qurişên qul nekirin | Hevok | ji bo kes an jî tiştên nebaş û xerab tê gotin. | |
| 537 | bi pêsîra hev du girtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 538 | bi pişt guhê xwe re avêtin | Lêker | girîng negirtin, rûmet nedan, piştguh avêtin. | |
| 539 | bi qewl û qerarê mêrên berê | Hevok | soz û bextê bibawer. | |
| 540 | bi qewlê mêrên qenc | Hevok | Guhartoyeke bi qewl û qerarê mêrên berê. | |
| 541 | bi qeys û qerar | Rengdêr | bibiryar, stewîl, rijd, bi-israr, cidî, jidil, xweragir, micid, kesa/ê ku ji biryara xwe nayê xwarê, kesa/ê ku texsîr ya… | |
| 542 | bi qeys û qerartir | Rengdêr | Forma komparatîv ji rengdêra bi qeys û qerar. | |
| 543 | bi qeys û qerartirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bi qeys û qerar. | |
| 544 | bi qeys û qirar | Rengdêr | Guhartoyeke bi qeys û qerar. | |
| 545 | bi qîma xwe bûn | Hevok | wekî daxwaza xwe bûn. | |
| 546 | bi qirika (yekî) girtin | Lêker | desteser kirin, girtin, bi hêz û zorê girtin, bi yekî re pevçûn, ji bo doza tiştekî hesab pirsîn. | |
| 547 | bi qirrika yekî girtin | Lêker | Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bi qirika (yekî) girtin. | |
| 548 | bi qirrika yekî re girtin | Lêker | Guhartoyeke bi qirika (yekî) girtin. | |
| 549 | bi qumqume û wurşedar | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 550 | bi qûnê ketin nav kodika jajerûnê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 551 | bi qûnê ve zeliqîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 552 | bi qurişekî kerê dixesînin, bi du qurişan destê xwe dişon | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 553 | bi rê ve bibe | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ bɪˈbɛ/ | kesê duyem yekjimar forma fermanî ji lêker bi rê ve birin. |
| 554 | bi rê ve bibî | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ bɪˈbiː/ | kesê duyem yekjimar dema bê ji lêker bi rê ve birin. |
| 555 | bi rê ve bibim | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ bɪˈbɪm/ | kesê yekem yekjimar dema bê ji lêker bi rê ve birin. |
| 556 | bi rê ve bibin | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ bɪˈbɪn/ | kesê yekem pirrjimar dema bê ji lêker bi rê ve birin. |
| 557 | bi rê ve biribe | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ bɪɾɪˈbɛ/ | kesê duyem yekjimar dahatiya pêş ji lêker bi rê ve birin. |
| 558 | bi rê ve biribî | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ bɪɾɪˈbiː/ | kesê duyem yekjimar dahatiya pêş ji lêker bi rê ve birin. |
| 559 | bi rê ve biribim | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ bɪɾɪˈbɪm/ | kesê yekem yekjimar dahatiya pêş ji lêker bi rê ve birin. |
| 560 | bi rê ve biribin | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ bɪɾɪˈbɪn/ | kesê yekem pirrjimar dahatiya pêş ji lêker bi rê ve birin. |
| 561 | bi rê ve biribû | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ bɪɾɪˈbuː/ | kesê yekem pirrjimar raboriya dûr ji lêker bi rê ve birin. |
| 562 | bi rê ve birin | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ bɪˈɾɪn/ | meşandin, îdare kirin, serperiştî kirin, rêberiya yan pêşengiya karekî kirin. |
| 563 | bi rê ve biriye | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ bɪɾɪˈjɛ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya dûdar ji lêker bi rê ve birin. |
| 564 | bi rê ve çûn | Lêker | meşîn, pêya çûn, hatin û çûn, lebitîn. | |
| 565 | bi rê ve dibe | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ dɪˈbɛ/ | kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêker bi rê ve birin. |
| 566 | bi rê ve dibî | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ dɪˈbiː/ | kesê duyem yekjimar dema niha ji lêker bi rê ve birin. |
| 567 | bi rê ve dibim | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ dɪˈbɪm/ | kesê yekem yekjimar dema niha ji lêker bi rê ve birin. |
| 568 | bi rê ve dibir | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ dɪˈbɪɾ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya berdest ji lêker bi rê ve birin. |
| 569 | bi rê ve nabe | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɑːˈbɛ/ | kesê sêyem yekjimar dema niha neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 570 | bi rê ve nabî | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɑːˈbiː/ | kesê duyem yekjimar dema niha neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 571 | bi rê ve nabim | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɑːˈbɪm/ | kesê yekem yekjimar dema niha neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 572 | bi rê ve nabin | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɑːˈbɪn/ | kesê yekem pirrjimar dema niha neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 573 | bi rê ve nebe | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɛˈbɛ/ | kesê sêyem yekjimar dema bê neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 574 | bi rê ve nebî | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɛˈbiː/ | kesê duyem yekjimar dema bê neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 575 | bi rê ve nebim | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɛˈbɪm/ | kesê yekem yekjimar dema bê neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 576 | bi rê ve nebin | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɛˈbɪn/ | kesê duyem pirrjimar forma fermanî neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 577 | bi rê ve nebir | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɛˈbɪɾ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya sade neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 578 | bi rê ve nebiribe | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɛbɪɾɪˈbɛ/ | kesê duyem yekjimar dahatiya pêş neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 579 | bi rê ve nebiribî | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɛbɪɾɪˈbiː/ | kesê duyem yekjimar dahatiya pêş neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 580 | bi rê ve nebiribim | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɛbɪɾɪˈbɪm/ | kesê yekem yekjimar dahatiya pêş ji lêker bi rê ve birin. |
| 581 | bi rê ve nebiribin | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɛbɪɾɪˈbɪn/ | kesê yekem pirrjimar dahatiya pêş neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 582 | bi rê ve nebiribû | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɛbɪɾɪˈbuː/ | kesê yekem pirrjimar raboriya dûr neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 583 | bi rê ve nebiriye | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɛbɪɾɪˈjɛ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya dûdar neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 584 | bi rê ve nedibir | Lêker | /bɪ ɾeː vɛ nɛdɪˈbɪɾ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya berdest neyînî ji lêker bi rê ve birin. |
| 585 | bi rêk û pêk | Rengdêr | Guhartoyeke birêkûpêk. | |
| 586 | bi ro de çûn | Lêker | berhewa bûn, li boşê çûn, beredayî bûna kar an tiştekî. | |
| 587 | bi roj kefenê miriyan jê dike, bi şev ji bulqebulqa kûzan ditirse | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 588 | bi roj li dêrê ye, bi şev li nêçîrê ye | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 589 | bi roj miriyan dişelîne bi şev ji qurquroneka derî ditirse | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 590 | bi roj pîrhevok e, bi şev şemamok e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 591 | bi ruh û can | Hoker | Guhartoyeke bi dil û can. | |
| 592 | bi ruhê xwe re lîstin | Lêker | Guhartoyeke li ecelê xwe gerîn. | |
| 593 | bi rûyekî spî ji nav derketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 594 | bi ser ... de girtin | Hevok | Ji bo ziyanê dor lê girtin, dijayetî kirin, çûn şerî, dorpêç kirin. | |
| 595 | bi ser (yekî) de qelibîn | Hevok | lê li ba ketin, dan ber xwe. | |
| 596 | bi ser (yekî) de şîr vedan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 597 | bi ser avê ketin | Hevok | ketin liser rûyê avê, nenoqî bûn. | |
| 598 | bi ser belaya xwe ve bûn | Hevok | ji ber bitrîbûnê cezayê xwe girtin. | |
| 599 | bi ser da birin | Lêker | Guhartoyeke bi ser de birin. | |
| 600 | bi ser da çûn | Lêker | Guhartoyeke bi ser de çûn. | |
| 601 | bi ser de bibe | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ bɪˈbɛ/ | kesê duyem yekjimar forma fermanî ji lêker bi ser de birin. |
| 602 | bi ser de bibî | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ bɪˈbiː/ | kesê duyem yekjimar dema bê ji lêker bi ser de birin. |
| 603 | bi ser de bibim | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ bɪˈbɪm/ | kesê yekem yekjimar dema bê ji lêker bi ser de birin. |
| 604 | bi ser de bibin | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ bɪˈbɪn/ | kesê yekem pirrjimar dema bê ji lêker bi ser de birin. |
| 605 | bi ser de biribe | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ bɪɾɪˈbɛ/ | kesê duyem yekjimar dahatiya pêş ji lêker bi ser de birin. |
| 606 | bi ser de biribî | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ bɪɾɪˈbiː/ | kesê duyem yekjimar dahatiya pêş ji lêker bi ser de birin. |
| 607 | bi ser de biribim | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ bɪɾɪˈbɪm/ | kesê yekem yekjimar dahatiya pêş ji lêker bi ser de birin. |
| 608 | bi ser de biribin | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ bɪɾɪˈbɪn/ | kesê yekem pirrjimar dahatiya pêş ji lêker bi ser de birin. |
| 609 | bi ser de biribû | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ bɪɾɪˈbuː/ | kesê yekem pirrjimar raboriya dûr ji lêker bi ser de birin. |
| 610 | bi ser de birin | Lêker | xirrandin, abal kirin, xapandin. | |
| 611 | bi ser de biriye | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ bɪɾɪˈjɛ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya dûdar ji lêker bi ser de birin. |
| 612 | bi ser de çûn | Lêker | Xirîn, abal bûn, xapîn, hatin xirandin, hatin xapandin. | |
| 613 | bi ser de dibe | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ dɪˈbɛ/ | kesê sêyem yekjimar dema niha ji lêker bi ser de birin. |
| 614 | bi ser de dibî | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ dɪˈbiː/ | kesê duyem yekjimar dema niha ji lêker bi ser de birin. |
| 615 | bi ser de dibim | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ dɪˈbɪm/ | kesê yekem yekjimar dema niha ji lêker bi ser de birin. |
| 616 | bi ser de dibir | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ dɪˈbɪɾ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya berdest ji lêker bi ser de birin. |
| 617 | bi ser de kalekal kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 618 | bi ser de nabe | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɑːˈbɛ/ | kesê sêyem yekjimar dema niha neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 619 | bi ser de nabî | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɑːˈbiː/ | kesê duyem yekjimar dema niha neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 620 | bi ser de nabim | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɑːˈbɪm/ | kesê yekem yekjimar dema niha neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 621 | bi ser de nabin | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɑːˈbɪn/ | kesê yekem pirrjimar dema niha neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 622 | bi ser de nebe | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɛˈbɛ/ | kesê sêyem yekjimar dema bê neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 623 | bi ser de nebî | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɛˈbiː/ | kesê duyem yekjimar dema bê neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 624 | bi ser de nebim | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɛˈbɪm/ | kesê yekem yekjimar dema bê neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 625 | bi ser de nebin | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɛˈbɪn/ | kesê duyem pirrjimar forma fermanî neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 626 | bi ser de nebir | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɛˈbɪɾ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya sade neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 627 | bi ser de nebiribe | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɛbɪɾɪˈbɛ/ | kesê duyem yekjimar dahatiya pêş neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 628 | bi ser de nebiribî | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɛbɪɾɪˈbiː/ | kesê duyem yekjimar dahatiya pêş neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 629 | bi ser de nebiribim | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɛbɪɾɪˈbɪm/ | kesê yekem yekjimar dahatiya pêş ji lêker bi ser de birin. |
| 630 | bi ser de nebiribin | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɛbɪɾɪˈbɪn/ | kesê yekem pirrjimar dahatiya pêş neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 631 | bi ser de nebiribû | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɛbɪɾɪˈbuː/ | kesê yekem pirrjimar raboriya dûr neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 632 | bi ser de nebiriye | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɛbɪɾɪˈjɛ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya dûdar neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 633 | bi ser de nedibir | Lêker | /bɪ sɛɾ dɛ nɛdɪˈbɪɾ/ | kesê yekem pirrjimar raboriya berdest neyînî ji lêker bi ser de birin. |
| 634 | bi ser de tehm (def) dan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 635 | bi ser hev de çûn û hatin | Hevok | têkilî berdewam kirin, li halê hev pirsîn. | |
| 636 | bi ser perên esmaûan ketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 637 | bi ser serê xwe re avêtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 638 | bi ser tiliya kul de mîz nekirin | Hevok | tu alîkarî nekirin, mixris, kesekî xêmexwaz û neqenc bûyîn. | |
| 639 | bi ser û çav kirin | Lêker | zewicandin, serî girê dan, bi serî kirin, jin bo kurrê xwe anîn. | |
| 640 | bi ser va bûn | Lêker | Guhartoyeke bi ser ve bûn. | |
| 641 | bi ser va çûn | Lêker | Guhartoyeke bi ser ve çûn. | |
| 642 | bi ser ve bûn | Lêker | hêjayî tiştekî bûn, hejî tiştekî bûn: Bi rastî ew bi xebata xwe bi ser xelatek wiha ve ye. | |
| 643 | bi ser ve çûn | Lêker | Derek yan kesek yan tiştek ziyaret kirin, çûn seredana kesekî yan derekê yan tiştekî. | |
| 644 | bi ser ve hatin | Lêker | Guhartoyeke bi ser ve çûn. | |
| 645 | bi ser xwe re tu kes nas nekirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 646 | bi ser xwe ve hatin | Hevok | (ji nesaxiyekê yan ji bêhêziyê) sax bûn, qenctir bûn, baştir bûn, xurttir bûn. | |
| 647 | bi ser zimana ketin | Hevok | Li nav xelkê gelekî û bi berbelavî li ser bêne bahs kirin, paşgotiniya wî/wê bêne kirin. | |
| 648 | bi serê poz xeber dan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 649 | bi serê şûrê xwe sond xwarin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 650 | bi serê xwe bi rê ve çûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 651 | bi seriyek pîvaz nekirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 652 | bi şev dixeniqînî heft xesî, bi roj ji qurqûroneka derî ditirsî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 653 | bi şev şemamok e, bi roj pîrebok e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 654 | bi şeytên re kap avêtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 655 | bi şeytên re kap lîstin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 656 | bi siya xwe re li hev xistin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 657 | bi siya xwe re rê neçûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 658 | bi siya xwe re şer kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 659 | bi sonda qesemê sond xwarin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 660 | bi soz û peyman | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 661 | bi soz û qerar | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 662 | bi soza mêrên berê | Hevok | Guhartoyeke bi qewl û qerarê mêrên berê. | |
| 663 | bi şûn de çûn | Lêker | bi paş ve çûn, rewş xerabtir bûn. | |
| 664 | bi şûn de xistin | Lêker | Binêre bi paş ve xistin. | |
| 665 | bi te xweş e, bi min bîst û şeş caran xweş e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 666 | bi tiliya xwe tevdan | Hevok | Guhartoyeke bi pêçiya xwe tevdan. | |
| 667 | bi tiliyan nîşan dan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 668 | bi vê qûnê, tu naçî meyqûnê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 669 | bi vê qûnê, tu naçî şûne | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 670 | bi vê qûşê, tu naçî mûşe | Hevok | Guhartoyeke bi ve qûnê, tu naxwî hêkerûnê. | |
| 671 | bi vî destî dayîn, bi wî destî standin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 672 | bi xwe baz e, lê nêçîra wî ji xelkê re ye | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 673 | bi xwe bilî bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 674 | bi xwe çareya serê xwe dîtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 675 | bi xwe de pûkandin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 676 | bi xwe di halê xwe de gotin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 677 | bi xwe distirê, bi xwe ditewîne | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 678 | bi xwe distirê, bi xwe tew dike | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 679 | bi xwe ferx bûn | Hevok | xwe zêde dîtin, xwe qure kilin. | |
| 680 | bi xwe lê xistin, bi xwe lîstin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 681 | bi xwe pir rez bû, terezê jî lê xist | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 682 | bi xwe re kaş kirin | Hevok | bi ne dilê yekî xistin nav karan. | |
| 683 | bi xwe tir kiriye, bi xwe dixeyide | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 684 | bi xwe, di xwe de jenîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 685 | bi xwe, xwe de portepot kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 686 | bi xwêdana eniya xwe qezenc kirin | Hevok | bi ked û zehmetê bi dest xistin, heq kirin. | |
| 687 | bi zarê xwe debara xwe kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 688 | bi zimanê xwe şehitîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 689 | bi zimanê xwe, li xwe şahidî dan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 690 | bi- | Hevok | pêşgirek e dikeve pêşiya peyva "jin" û ya "mêr" û maneya "jina wî / mêrê wê miriye yan jê cuda bûye" dide:. | |
| 691 | bi-nan-û-xwêtir | Rengdêr | Forma komparatîv ji rengdêra bi-nan-û-xwê. | |
| 692 | bi-nan-û-xwêtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bi-nan-û-xwê. | |
| 693 | biavêjî ber segan, seg naxwin | Hevok | ji bo kesên nerind, nebedew û di rewşa pejmûrde de ne tê gotin. | |
| 694 | bibal û pal bûn | Lêker | Guhartoyeke xwe avêtin. | |
| 695 | bibe baran erdê şil nake | Hevok | di asta hêza ziyandayînê de nebûn, bêhêz, bêzereng û pêknehatî bûn. | |
| 696 | bibirryartirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bibirryar. | |
| 697 | biçamî | Daçek | Guhartoyeke biçam. | |
| 698 | bidî lotikan, nedî lotikan tu yê bidî heqê dizîkan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 699 | bidiyê û jê bireve | Hevok | ziyan jê tê, çi dibêje bike û heya ji te tê jê dûr be. | |
| 700 | bih | Navdêr | /ˈbɪh/ | Guhartoyeke bî. |
| 701 | bihagirantirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bihagiran. | |
| 702 | bihar e, zirîna keran tê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 703 | bihîstiye mardo miriye lê nizane li ku derê çal kirine | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 704 | bihuşta ku ez ne tê de bim bila ker tê de vegevizin | Hevok | tiştên ku berjewendiyên min tê de tune bin çawa dibe bila bibe. | |
| 705 | bîj | Navdêr | /ˈbɪʒ/ | Arezû, hewes, meyl, dilbijî, mereq, balkêşî, baldarî, daxwaz, xwestek, xwezî, hêvî, hez, hezkirin, viyan, miciz, mijaj… |
| 706 | bîk | Navdêr | Guhartoyeke bûk. | |
| 707 | bil | Navdêr | /ˈbɪl/ | organê mîzînê yê zarokên nêr. |
| 708 | bila avis be, kengê dizê bila bizê | Hevok | ku bingeh saxlem û bi kêr be zû yan jî derengbûn ne xem e. | |
| 709 | bila ew jî daxa li ser daxan be | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 710 | bila ez ne biçûkê birayan bûma, bila ez kûçikê kûçeyan bûma | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 711 | bila hindik, bila rindik | Hevok | bila hindik be lê bila xweş be. | |
| 712 | bila kûçikê sa bim, ne piçûkê bira bim | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 713 | bila ne li ber agirê min be, bila li ber agirê mala bavê min be | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 714 | bila xweş be, gula siwaran be | Hevok | Guhartoyeke bila xweş be, gula govenda be. | |
| 715 | bilcumle | Cînav | hemû, giş, tev, pêkve, tevde, pevre. | |
| 716 | bim | Navdêr, Lêker | /ˈbiːm/ | temînat, sîgorta, misogerî, peyman di navbera du kesan de ku eger ziyan gihişt malê yekî yê din dê tezmînatê bidiyê. |
| 717 | bimibarekkirin | Navdêr | /bɪmɪbɑːɾɛkkɪˈɾɪn/ | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. |
| 718 | bimibarektirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bimibarek. | |
| 719 | bimirî ya axa sar î bimînî ya min î | Hevok | çi dibe bila bibe, di her şert û mercê de ez ê te bistînim, (xort ji dilketiya xwe re dibêjin.). | |
| 720 | bîn | Navdêr, Lêker, Daçek | /ˈbɪn/ | Nizmtirîn dera yan parçeya tiştekê/î. |
| 721 | binavûdengtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr binavûdeng. | |
| 722 | binaxedartirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr binaxedar. | |
| 723 | binçavdêriya di malê de | Navdêr | girtina kesan di mala wan de ji dêvla zindana ve. tê bikaranîn ji hemberî hinek dewletan ji bo siyasetmedaran bêdengbiki… | |
| 724 | binê tûr qul bûn | Hevok | bêsexbêr û bêtedbîr bûn. | |
| 725 | bingehfiretirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bingehfire. | |
| 726 | bipîr û pergal bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 727 | bipîr û war bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 728 | bîq | Navdêr | cureyekî çêreya ku ajalan pir kok dike -ma bîq dane vî pezî? vî pezî kîjan çêre xwariye ku evqas qelew bûne?. | |
| 729 | bir | Navdêr, Lêker | /ˈbiːɾ/ | kom, grûp, kerî, celeb, ref, revde çendîn kes yan tişt bi hev re, gelek kes yan tişt li gel hev. |
| 730 | biravo | Baneşan | Guhartoyeke bravo. | |
| 731 | birêk û pêk bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 732 | birêkûpêktirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr birêkûpêk. | |
| 733 | birîna (yekî) der kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 734 | biriskandibûya | Lêker | /bɪɾɪskɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera biriskandin. |
| 735 | birryarragihandin | Navdêr | Binêre biryar. | |
| 736 | birryarstandin | Navdêr | Binêre biryar. | |
| 737 | birûye min şeh dikî, çave min jî derdixî | Hevok | ji kerê zedetir ziyan kirin. | |
| 738 | bîs | Navdêr | ||
| 739 | bîseksueltirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr bîseksuel. | |
| 740 | biserûbertirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr biserûber. | |
| 741 | bişkurandibûya | Lêker | /bɪʃkʊɾɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera bişkurandin. |
| 742 | bismillahirrehmanirrehîm | Hevok | bi navê Xwedayê mihrevan û bexşende (gotinek e ku misilman bi destpêka nimêjan û hin karên din dibêjin). | |
| 743 | bit | Lêker | Formeke birin. | |
| 744 | biv | Rengdêr | Guhartoyeke bive. | |
| 745 | bivirvan dar birî, yê li ser darê guman ji xwedê nebirî | Hevok | dive di demên heri teng de jî mirov hevî û gumana xwe winda melce. | |
| 746 | biw | Rengdêr | Guhartoyeke bive. | |
| 747 | bîz | Navdêr | /ˈbiːz/ | nefret, kerahet, kerx, kîn, nifir. |
| 748 | bîz li hev ketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 749 | bizin mir, gir damirî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 750 | bizina kol, hîn bûye daniyên şor | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 751 | bizina reş e, her roj nexweş e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 752 | bk | Navdêr, Hevok | kurteya /berî koçê/, beriya hicreta Cn Pêxember ji Mekeyê ber bi Medîneyê. | |
| 753 | bo | Daçek | /ˈboː/ | ji bo, jibo, bona, ji bona, jibona, boyî, ji boyî, jiboyî, boy, ji boy, jiboy, ji ... re, ji ... ra, jê re, jê ra, jêra… |
| 754 | bo xwe kirin xem | Lêker | xem jê xwarin, terkexemî tê de nekirin, bala xwe danê, guh dan tiştekî, tişt tiştek piştguh nekirin, tiştek paşguh nekir… | |
| 755 | bo xwe nekirin xem | Hevok | xem jê nexwarin, terkexemî tê de kirin, bala xwe nedanê, guh nedan tiştekî, tişt bo xwe nekirin xem, tiştek piştguh kiri… | |
| 756 | boa | Navdêr | hin cûnên marên gir in û bi taybetî li Amerîkayan peyda dibin. | |
| 757 | boç | Navdêr | /ˈboːt͡ʃ/ | gez, leq, didan lêdan. |
| 758 | boçik ketin nav lingan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 759 | boçik li ba kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 760 | boçika dehşê ye, ne kin dibe, ne dirêj dibe | Hevok | ji bo tiştên pêşve naçin û di cihê xwe de dimînin tê gotin. | |
| 761 | boçika xwe bilind girtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 762 | boçika xwe rep kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 763 | bok | Navdêr | riwekeke bi ser şêwê pîvazterkan diçê. | |
| 764 | bom | Navdêr | Guhartoyeke bum. | |
| 765 | bombardimankirî | Rengdêr | ya / yê ku hatiye bombardiman kirin. | |
| 766 | bombebarankirî | Rengdêr | ya / yê ku hatiye bombebaran kirin. | |
| 767 | bombebarankirin | Navdêr | /boːmbɛbɑːɾɑːŋkɪˈɾɪn/ | Top havêtin ser cihekî, topbarankirin. |
| 768 | boq | Rengdêr | biloq, beloq, zîq, rik. | |
| 769 | bor | Navdêr, Rengdêr | /ˈboːɾ/ | Elementeke ku nimroya wê ya atomê 5 û sembola wê B ye. |
| 770 | boş | Rengdêr | pirr, gelek, zaf (bi taybetî ava diherrike). | |
| 771 | bot | Navdêr | /ˈboːt/ | potîn, pastal, cezme, pêlavên saqdirêj. |
| 772 | box | Navdêr | bihêz, qehreman, mirovê xurt û hêzdar ku tiştê kêmpeyda û awarte dike. | |
| 773 | boz | Rengdêr | spî yan zer (bi taybetî pûrtê mirovan yan heywanan). | |
| 774 | br | Hevok | ||
| 775 | bra | Navdêr | /ˈbɾɑː/ | Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre bira. |
| 776 | brî | Navdêr | /ˈbɾiː/ | (Mûyên li hindavî çavan) Guhartoyeke birû. |
| 777 | brû | Navdêr | /ˈbɾuː/ | (Mûyên li hindavî çavan) Guhartoyeke birû. |
| 778 | Bş | Hevok | ||
| 779 | bû | Navdêr, Lêker | /ˈbuː/ | şahî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].). |
| 780 | bû xerman, nebû derman | Hevok | digel ew qas derfetan, tu xêrek negihiştin kesî. | |
| 781 | bûk | Navdêr | /ˈbuːk/ | Vegirtina bakteriyan di bijang an palikên çavan de. Bûkik, kul û kunêrên ku di bin çavên mirovan de derdikevin. |
| 782 | bûk anî bi lez, da ga û pez, sivika mjile dîsa ez | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 783 | bûk bi dilê zavê ye, çi hêlehêla melê ye | Hevok | a girîng ecibandina xwediyê sikurê ye, yên din ne girîng in. | |
| 784 | bûka salê berdane nav malê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 785 | bûka salê dîna malê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 786 | bûkê ji te re dibêjim, dîwaro tu fam bike | Hevok | Guhartoyeke deriyo ji te re dibêjim, piştderiyo tu guh bidiyê. | |
| 787 | bûke pepar, şivan ço û dar | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 788 | bûkê pişta xwe da kulînê | Hevok | ji bo kesên bi mt û bi eks tê gotin. | |
| 789 | bûke tune zar ziman, xesuye tune dîn îman | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 790 | bûkê xeniqandiye heft xesû, ji bulqiniya cêr ditirsî | Hevok | ji bo helwesta berevajî û demborî tê bikaranîn. | |
| 791 | bûkê ziman tune, xwesûye îman tune | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 792 | bûl | Rengdêr | Guhartoyeke qoz. | |
| 793 | bum | Navdêr, Lêker | /ˈbuːm/ | kund, tûk, tût, pû, tot, kok, firindeyek şevger, çavzîq û goştxwer e û bi gelemperî bi tenê dijî. |
| 794 | bûn | Navdêr, Lêker | /ˈbuːn/ | Rewşa berdewam ya kesekî yan tiştekî diyar dike. |
| 795 | bûn darike hewedele û tevdan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 796 | bûn dehşika dest gavanan | Hevok | ji bo jinên bi rojê bi yekî re radizên tê gotin. | |
| 797 | bun maniye nane (yekî) | Hevok | Ji bo debar û jiyana yekî astengî derxistin. | |
| 798 | bûn marê di bin şinbele de | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 799 | bûn marê di qûçe de | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 800 | bûn pelewanê fis fis | Hevok | hundir vala bûn. | |
| 801 | bûn pincara hemû giraran | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 802 | bûs | Navdêr | /ˈbuːs/ | kemîn, veşargeh, cihê xwelibervenanê. |
| 803 | buv | Rengdêr | Guhartoyeke bive. | |
| 804 | buw | Rengdêr | Guhartoyeke bive. | |
| 805 | bûx | Navdêr | /ˈbʊx/ | Guhartoyeke bixar. |
| 806 | bûy | Navdêr | /ˈbuːj/ | bû, dawet, zemawend. |
| 807 | bûye çerxa li nav malan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 808 | bûye gurê di ber segan de mirî | Hevok | di nav helwesteke çewt de bûn. | |
| 809 | bûz | Navdêr | /ˈbuːz/ | Ava yan berfa ji ber sarmayê req bûye. |
| 810 | bZ | Hevok | berî Zayînê, berî jidayikbûna Hz Îsa Mesîh, berî destpêkirina salnameya juliyanî. | |
| 811 | c | Navdêr | /ˈd͡ʒ/ | Sêyem tîpa alfabeya kurdî-latînî (hevdenga ج ya kurdî-erebî). |
| 812 | ça | Navdêr, Hoker | Guhartoyeke cawî. | |
| 813 | çak | Rengdêr | çê, baş, qenc, rind, bikêr, saxlem, sax. | |
| 814 | çal | Navdêr, Rengdêr | /ˈt͡ʃɑːl/ | cihê ji derdorên xwe kûrtir, erdek ku hatibe kolan û kûr bûbe. |
| 815 | cam | Navdêr, Rengdêr | /ˈd͡ʒɑːm/ | kac, qac, qaj, darek herşên e û çilûyê wê strîk in û dişibe kajê lê girtir e. |
| 816 | can | Navdêr, Rengdêr | /ˈd͡ʒɑːn/ | giyan, ruh, saxî, rih, jiyan, jîn, gan (2). |
| 817 | can canê segan bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 818 | canê xwe di ber de danîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 819 | canê xwe di oxirê de danîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 820 | canê xwe teslîm kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 821 | çar | Navdêr, Rengdêr | /ˈd͡ʒɑːɾ/ | hejmara 4 (IV, ٤, ۴). |
| 822 | carinan dimisrûn e, carina qetilxwîn e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 823 | caş | Navdêr | /ˈd͡ʒɑːʃ/ | Kesa/ê li dijî gelê xwe alîkariya dijminên wî dike. |
| 824 | çav çûn ser serî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 825 | çav derketin ser serî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 826 | çav di (yekî) firandin | Hevok | ne bi awayekî rasterast, lê bi peyam û îşaretan yek şiyar kirin. | |
| 827 | çav ji serî derketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 828 | çav lê têr nebûn | Hevok | çavçilî kirin, qanix nebûn. | |
| 829 | çav li dû man | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 830 | çav li rê qerimîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 831 | çav tê de man | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 832 | çav xwe re kirin | Lêker | berçav kirin, bal danê, dîtin. | |
| 833 | çavên (yekî) li rê bûn | Hevok | li bendê bûn. | |
| 834 | çavên li deriyan, xwelî li seriyan | Hevok | Çavên ku her tim li deriyan be, da ku xwarinekê jê re bîne û ew bi xwe hewl nede ku xwarinê bi xwe çêbike an bidest bixe… | |
| 835 | çavên xwe girtin, qûna xwe vekirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 836 | çavên xwe jê neqetandin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 837 | çavên xwe kor kirin | Hevok | çewtî û qusûreke mezin kirin. | |
| 838 | çavên xwe li jiyanê vekirin | Lêker | hatin dinyayê, welidîn, zan, ji dayik bûn, Xwedê dan, dest bi jiyanê kirin. | |
| 839 | çavên xwe zoq kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 840 | çavgirtî xwe lê qerase kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 841 | caw | Navdêr | Kereseyê cilan; tiştê cilik jê tên çêkirin. | |
| 842 | çay | Navdêr, Hevok | deviyek anku teraşek e ku ji pelên wê vexwarinek tê çêkirin (Vexwarinek e ku bi ava kelandî tê çêkirin û rengê wê nêzîkî… | |
| 843 | caz | Navdêr | /ˈd͡ʒɑːz/ | cûnek muzîkê ye ku ji têkilkirina muzîka efrîqî û rojavayî pêk hatiye û saksofonê û çelo tê de du amûrên bingehîn in. |
| 844 | çê | Navdêr, Rengdêr, Hoker | /ˈd͡ʒɛ/ | çak, baş, qenc, rind. |
| 845 | cêb | Navdêr | /ˈd͡ʒeːb/ | Cihên li cilê mirovî yê ku mirov dikare tiştan bike tê de. |
| 846 | ceh | Navdêr | /ˈd͡ʒɛh/ | Giyayê têt çandin bi taybetî bo kaya wî bidin dewaran (carine arê nanî jî jê têt çêkirin). |
| 847 | ceh û genim li hev xistin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 848 | cehnem û cirik kirin | Hevok | Guhartoyeke bûkê pişta xwe da kulînê. | |
| 849 | çel | Navdêr, Rengdêr | /ˈt͡ʃɛl/ | nifş, cîl, nesil, hemû kesên ku teqrîben li temenê hev. |
| 850 | çêlekê rêx kiriye bi ser destiyê bivir de | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 851 | cem | Navdêr, Daçek | /ˈd͡ʒɛm/ | Ba, bal, nik, dev, def, hindî, herdê, tev, haf. |
| 852 | çem û çem çûn | Lêker | Bê veger çûn. | |
| 853 | cemciqandibûya | Lêker | /d͡ʒɛmd͡ʒɪqɑːndɪbuːˈjɑː/ | kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêker cemciqandin. |
| 854 | çemê mezin tê dibore diçe | Hevok | Çemê mezin çiqas mezin be jî lê dema berîyê neyête girtin beredayî ye bi kêrê ti tiştî nayê, dema bi kêrî te neyê kesê b… | |
| 855 | çên çênê mêşê ye, deng dengê gamêşê ye | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 856 | çend texte ji serî kêm bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 857 | cendek li erdê ketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 858 | çer | Navdêr, Hoker | /ˈt͡ʃeːɾ/ | kûz, şerbik, kuloz, den, kûzik, kulozk, hin cûn aman in ku ji axa sor hatine çêkirin û bi piranî biçembil in (û berê bi… |
| 859 | çerçirandibûya | Lêker | /t͡ʃɛɾt͡ʃɪɾɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera çerçirandin. |
| 860 | çermiqandibûya | Lêker | /t͡ʃɛɾmɪqɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera çermiqandin. |
| 861 | çerregî | Cînav | çawa, çilo, çito, bi çi awayî / rengî. | |
| 862 | cêş | Navdêr | /ˈd͡ʒeːʃ/ | Komek gelek mezin ya mirov yan tiştejî. |
| 863 | cew | Navdêr | /ˈd͡ʒɛw/ | meqesa gir (bi taybetî bo birîna hiriya pezî). |
| 864 | cewciqandibûya | Lêker | /d͡ʒɛwd͡ʒɪqɑːndɪbuːˈjɑː/ | kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêker cewciqandin. |
| 865 | cêz | Navdêr | /ˈd͡ʒeːz/ | Guhartoyeke cihêz (“cil û diyariyên din yên ku didin bûkê”). |
| 866 | cî | Navdêr, Cînav | /ˈd͡ʒiː/ | cih, cî, der, dever, mekan, mesken, şûn, war. |
| 867 | çi bikim, jêr rû ye, jor simbêl e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 868 | çi giriya ku çi jî behecî! | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 869 | çi zû bûyî kundir, te çi zû şax veda! | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 870 | çîç | Navdêr, Rengdêr | Guhartoyeke çiçik. | |
| 871 | cih | Navdêr | /ˈd͡ʒɪh/ | Nivîn, doşek, behlîfên ku merî di nav de radikeve, radize. |
| 872 | cih li tu dere tune bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 873 | cih û war lê teng bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 874 | cihê ku tu diçiyê, ez jê têm | Hevok | ez ji te baştir dizanim. | |
| 875 | cihê xwe xweş kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 876 | çik | Navdêr, Rengdêr | /ˈt͡ʃiːk/ | (çîksayî, çîksahî) Binere: çîksayî. |
| 877 | çikçikandibûya | Lêker | /t͡ʃɪkt͡ʃɪkɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera çikçikandin. |
| 878 | çil | Navdêr, Rengdêr | /ˈt͡ʃʰɪl/ | çilek, xwazok, xwestek, nefs kesa/ê tiştên xelkê ji xwe re dixwaze yan hêvî dike ku xelk ji yê xwe bidiyê (bi taybetî za… |
| 879 | cilbiristêvekirin | Navdêr | /d͡ʒɪlbɪɾɪsteːvɛkɪˈɾɪn/ | Binêre cil. |
| 880 | çile sar e, cilik ne qahr e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 881 | ciljiberxwekirin | Navdêr | /d͡ʒɪlʒɪbɛɾxʷɛkɪˈɾɪn/ | Binêre cil. |
| 882 | ciljiristêvekirin | Navdêr | /d͡ʒɪlʒɪɾɪsteːvɛkɪˈɾɪn/ | Binêre cil. |
| 883 | çilvirandibûya | Lêker | /t͡ʃɪlvɪɾɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera çilvirandin. |
| 884 | çim | Navdêr, Lêker, Gîhanek | /ˈt͡ʃiːm/ | ling^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].). |
| 885 | çima bidim bi tetikan, çima li pey bigerim bi pepikan! | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 886 | çima razêm li newala kûr, çima bibînim xewna dûr! | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 887 | çima, (ma) ev tira henekan e! | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 888 | çima, (ma) me seva sor şandiye pey! | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 889 | çima, ma ez ji bo kîjan roje me | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 890 | Çîn | Navdêr, Lêker | /ˈd͡ʒɪn/ | ecin, "yên ji me çêtir", neysizî, li gor Qur'anê û çîrokan nijadek e ku mirov bi çavan nabînin. |
| 891 | çiqas dûr e, bigul û nûr e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 892 | çir | Navdêr, Rengdêr | /ˈt͡ʃiːɾ/ | derew, vir, gotinên nerast yên ku kesek bi zanetî dibêje daku guhdarên xwe bixapîne. |
| 893 | circirandibûya | Lêker | /d͡ʒɪɾd͡ʒɪɾɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera circirandin. |
| 894 | çîrînî û pirînî ji hev û din kifş bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 895 | çirmixandibûya | Lêker | /t͡ʃɪɾmɪxɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera çirmixandin. |
| 896 | cis | Navdêr | gêç^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].). | |
| 897 | ciwan bûn nezan bûn, pîr bûn kislan bûn; ez poşman bûm! | Hevok | mirov dema ku kal û pîr dibe, pê poşman jî bibe, lê di pêvajoya jiyanê de bi xwezayî gelek çewtî û nezanî jî pêk tên. | |
| 898 | çiya dayîn pişta xwe | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 899 | çizinî bi dile (yekî) ketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 900 | çizînî li kezebê ketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 901 | CNK | Hevok | Kurteya Civata Niştimanî ya Kurdistanê ya ku niha navenda wê li Hewlêrê ye. | |
| 902 | ço | Navdêr, Hoker, Baneşan | /ˈd͡ʒoː/ | Ava kêm ya diherrike. (Bi taybetî ya ku ji baranê çêbûye û piştî demeke nedirêj dîsan diçike yan jî ava berdidin ser zev… |
| 903 | çok lê sist bûn | Hevok | hêvî şikestin, moral xerab bûn. | |
| 904 | col | Navdêr, Rengdêr | /ˈd͡ʒoːl/ | kom a pez a biçuk, ji bir kêmtir e. kerî, celeb, bir, koma pezî yan masiyan yan hin heywanên din. |
| 905 | com | Navdêr, Rengdêr | /ˈd͡ʒoːm/ | meydan, gorepan, qad, arena, sahe, rastgeh, war, wargeh, aqar. |
| 906 | çomax kirin qula mozan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 907 | coq | Navdêr, Rengdêr | /ˈd͡ʒoːq/ | Meşa xwehr yan seqet. |
| 908 | cor | Navdêr | /ˈd͡ʒoːɾ/ | semanek, tîtav, qerqewil, qereqawil, firindeyek ji binemala mirîşkan e û li nav zevî û bûstanan dijî bi taybetî nêrên wa… |
| 909 | coş | Navdêr | /ˈd͡ʒoːʃ/ | kêfxweşî, dawet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].). |
| 910 | cot | Navdêr | /ˈd͡ʒoːt/ | cilên qalind û ber vekirî yên wek pardesu çotekî bavêjin ser zarokê razayî. |
| 911 | cotê xwe kutan erdê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 912 | cotê xwe li kevir asê kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 913 | çov li kewê neket, kew li çov ket | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 914 | çu | Navdêr, Lêker | /ˈd͡ʒuː/ | Guhartoyeke çuh. |
| 915 | çû guzim hat nizim, ne hûn bin, ne jî xizim | Hevok | Sert çûyê, nerim vegerîya. | |
| 916 | çû karê kar jî nebû, bi tayê jî ket | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 917 | çû karê, bizin da bi karê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 918 | çû rewanê birinc, ji sawarê malê jî bû | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 919 | cûc | Navdêr | /ˈd͡ʒuːd͡ʒ/ | ji zarokan re ji dêvla rûhnê ve dihê gotin. ka li vira çûç bike çûçê berxê min çûçê. |
| 920 | çûk | Navdêr, Rengdêr | /ˈt͡ʃuːk/ | Hedef di yariya çûkanê de, di lîstika çûkanê de cihê eger mirov bigihiyê berî dijberê mirovî pê bihese hingê mirov bi se… |
| 921 | çûkê bira(yan), çêlikê guran | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 922 | çûm | Navdêr, Lêker | /ˈd͡ʒuːm/ | benîştê ji bo cûtinekê, yek benîşt. |
| 923 | cûm û celêt bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 924 | çûn | Navdêr, Lêker, Rengdêr, Hoker | /ˈd͡ʒuːn/ | Dan ber didanan, diran lê dan (tiştek çir yê hûr nebe, wek benîşt anku qajik). |
| 925 | çûn ber dilovaniya xwe | Lêker | Guhartoyeke çûn ber dilovaniya Xwedê. | |
| 926 | çûn ber dilovaniya Xwedê | Lêker | mirin, emrê Xwedê kirin, wefat kirin, çûn ber dilovaniya Yezdanî, rehma Xwedê kirin, çûn ser heqiya xwe, çûn gorê, koça… | |
| 927 | çûn ber dilovaniya Yezdan | Lêker | Guhartoyeke çûn ber dilovaniya Yezdanî. | |
| 928 | çûn ber dilovaniya Yezdanî | Lêker | mirin, emrê Xwedê kirin, wefat kirin, çûn ber dilovaniya Xwedê, rehma Xwedê kirin, çûn ser heqiya xwe, çûn gorê, koça da… | |
| 929 | çûn ber heqiya Xwedê | Hevok | mirin, emrê Xwedê kirin, koça dawîn kirin, wefat kirin, çûn ber dilovaniya Xwedê, rehma Xwedê kirin, emir dan haziran, ç… | |
| 930 | çûn ber kapê mirinê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 931 | çûn ber rehma Xwedê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 932 | çûn ber tira golikan | Hevok | bêrûmet û bêqedir bûn. | |
| 933 | çûn ber tira keran | Hevok | Guhartoyeke çûn ber tira golikan. | |
| 934 | çûn li ber kapê xwe sekinîn | Hevok | berpirsyarî yan jî vatiniya xwe bi cih anîn. | |
| 935 | çûn ser heqiya xwe | Hevok | Guhartoyeke çûn ber heqiya Xwedê. | |
| 936 | çûne heyfa koço, qafê helo jî dane ser | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 937 | çûr | Navdêr, Rengdêr | /ˈd͡ʒuːɾ/ | spî, sîs, mîna berfê. |
| 938 | çut | Rengdêr | ling li pêş. | |
| 939 | çûye ji miriyan re kefen bîne | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 940 | çûye ji nexweşan re berfê bîne | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 941 | cuz | Navdêr | Guhartoyeke ciz. | |
| 942 | D | Navdêr | /ˈd/ | Pêncemîn herfa alfabeya kurdî-latînî û hevdenga د ya kurdî-erebî û Д ya kurdî-krîlî ye. Konsonanteke girok ya pidûyî ya… |
| 943 | d' | Daçek | kurteya di. | |
| 944 | d’ | Daçek | Guhartoyeke d'. | |
| 945 | da | Navdêr, Lêker, Hoker | /ˈdɑː/ | Dema mirov tiştek dike ji bo ku tiştek din çêbe. |
| 946 | da bi tetikan, li pey gerî bi pepikan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 947 | da- | Hevok | pêşgireka bi ramana jêr an hindirr. | |
| 948 | dabetulerdtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr dabetulerd. | |
| 949 | dad | Navdêr | /ˈdɑːd/ | Dezgehên serperiştiya qanûnan dikin. |
| 950 | daf | Navdêr | /ˈdɑːf/ | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. |
| 951 | dak | Navdêr | Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre dayik. | |
| 952 | dal | Navdêr | /ˈdɑːl/ | navê tîpa د (D, d) di alfabeya erebî de. |
| 953 | dam | Navdêr | Di lîstika damanê de rêza dawîn ya aliyê dijberê mirovî ku gava berikê mirovî bigihiyê, êdî dikare pêşve û paşve û rastê… | |
| 954 | dan | Navdêr, Lêker | /ˈdɑːn/ | Diyarî kirin, raber kirin, pêşkêş kirin, araste kirin. |
| 955 | dan ser pişta (yekî) | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 956 | danî di dizmencekê de nekelîn | Hevok | li hev nekirin, bi hev û din re debar nekirin. | |
| 957 | dar | Navdêr | /ˈdɑːɾ/ | çeqê yan qurmê darê (bi taybetî dema bo şewitandinê yan jî wek beşek avahiyekî tê bikaranîn). |
| 958 | dar bi verotinê mirov bi gotinê | Hevok | bi axaftinê ve mirov dikare tiştinan bide fêr kirin. | |
| 959 | dar bitû ye, xwedî bi tûle ye | Hevok | yên ku malên wan hebin, hêza wan a xwe parastinê jî heye. | |
| 960 | dar dikeve gulî bi ku de | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 961 | dar xistin qula meşan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 962 | dara bin xwe birîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 963 | daro şikesto, xwaro besto | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 964 | daş | Navdêr | /ˈdɑːs/ | ev xalbendî: —, yan carinan jî '--' jî dihête nivîsîn. Tu dixwazî daşê bi kar bînî dema ku tu dixwazî tiştekî dupat bikî… |
| 965 | dav | Navdêr, Lêker | /ˈdɑːv/ | xefik, dek, tepik, astenga li ber kesekî yan tiştekî hatiye danîn daku bikeviyê û bêt girtin). |
| 966 | daw | Navdêr | /ˈdɑːw/ | derman, îlac, tiştên ku mirovên nexweş dixwin yan vedixwin daku sax bibe. |
| 967 | dawet firikî berbûk hetikî | Hevok | her kes li kefa xwe dinere, bar di stûye berpirsyar de ye. | |
| 968 | daweta du kesan e, agir ketiye hemu kesan e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 969 | daweta duduyan e, gera qûna hemûyan e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 970 | dawî bi xêr hatin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 971 | dawî pê re hatin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 972 | dax | Navdêr | /ˈdɑːx/ | Dirh, dirûv, durif nîşanên ku mirov bi şewitandinê li guhên sewalên xwe dike daku li gel yên xelkê tevlihev nebin. |
| 973 | day | Navdêr | Binêre dayik. | |
| 974 | dayê buhikê, jinê ruhikê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 975 | dayîk hat ji der ve xwedê rabû di ber de | Hevok | rûmeta dayîkan zehf zêde ye. | |
| 976 | dayîn bi boçika hev û din | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 977 | DDT | Hevok | dîklorodîpenîltrîkloroetan, jehrek xurt bo kuştina pêşûyan e. | |
| 978 | dê | Navdêr, Rengdêr, Hoker | /ˈdeː/ | Peyvikek alîkar dikeve gel lêkerên tewandî û diyar dike ku bûyerek dê di pêşerojê anku dema bêt de biqewime. |
| 979 | dê ewledê xwe avêtin | Hevok | ji bo teşqele, helecan û qelebalixa zehf zêde tê gotin. | |
| 980 | dê û dotê şer kir, bêaqilan bawer kir | Hevok | hezkirî, heval an jî dostên hev şer bikin, jî tev li wî şerî nebe, ji ber ew dê şerê xwe ji bîr bikin û li te bizîvirin. | |
| 981 | de were ji çêlekê re erbaneyê lê bixe | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 982 | de were vî hişî di qula vê derziyê re derbas bike | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 983 | de were vî nîrî hilgire ser vî milî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 984 | de- | Hevok | dayik, dê, da, mak. | |
| 985 | def | Navdêr, Daçek | /ˈdɛf/ | Amûreke muzîkê ye ku bi tibilan tê qutan ta ku deng jê derdikeve. |
| 986 | defa hewarê lê xistin | Hevok | Nûçeyek an jî agahiyek li her derê belav kirin. | |
| 987 | deftera (yekî) di nav a mişkan de nehatin xwendin | Hevok | tu erk û rûmetek tune bûn. | |
| 988 | deh | Rengdêr | /ˈdɛh/ | 10, hejmar 10 (X, ۱۰). |
| 989 | dek | Navdêr | /ˈdɛk/ | xefik, dav, tepik, asteng, kemîn, astenga li ber kesekî yan tiştekî hatiye danîn daku bikeviyê û bêt girtin). |
| 990 | dek û dolab li dora (yekî) gerandin | Hevok | sextekarî û komplo kirin. | |
| 991 | dêl | Navdêr, Hoker | /ˈdeːl/ | dûvika hin heywanan, kurî, boçik, kilik, dûvik, terrî. |
| 992 | dêla xwe pîj kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 993 | dêla xwe rep kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 994 | dêla xwe tîk girtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 995 | dem | Navdêr, Lêker, Rengdêr | /ˈdeːm/ | Pergalek e bo hejmartina rojan û hefteyan û mehan û salan yan saniyeyan û deqeyan û seetan. |
| 996 | dema aqil belav dikirin tu li ku bûyî! | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 997 | dema hebe bol e, ger tune be çol e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 998 | dema xêr û şeran hatin | Hevok | dema hesab pirsîna heqî û neheqiyê hatin. | |
| 999 | demildesttirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr demildest. | |
| 1000 | demokratîktirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr demokratîk. | |
| 1001 | demokratîzebûn | Navdêr | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1002 | demokratîzebûyî | Rengdêr | Binêre demokratîze. | |
| 1003 | demokratîzekirî | Rengdêr | ya / yê ku hatiye demokratîze kirin. | |
| 1004 | demokratîzekirin | Navdêr | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1005 | demokratîzetir | Rengdêr | Forma komparatîv ji rengdêra demokratîze. | |
| 1006 | demokratîzetirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr demokratîze. | |
| 1007 | dên | Navdêr, Lêker, Rengdêr | /ˈdeːn/ | bermîl yan dewlik, qapê mezin yê ku şikilê wî sîlînder e û bidervank e û av û şileyên din tê de ragirtin. |
| 1008 | deng ji kêvir derketin ji wî/wê derneketin | Hevok | qet hisa xwe nekirin, tu helwest nîşan nedan. | |
| 1009 | deng û beng jê nehatin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1010 | dengbilindkirin | Navdêr | /dɛnɡbɪlɪndkɪˈɾɪn/ | dengbilindî, dengûdor. |
| 1011 | dengê xwe bi guhê xwe bihîstin | Hevok | Yê rûmet, nirx yan jî bihayek gelek zêdetir û pirtir ji heqqê xwe dide xwe. | |
| 1012 | dengê xwe lê kirin | Hevok | tiştek li kesekî qedexe kirin. | |
| 1013 | dep | Navdêr | /ˈdɛp/ | dar, text, parçeyek hilû yê darî yê wek mase yan ref yan tiştek wek wan jê têt çêkirin. |
| 1014 | deq | Navdêr | /ˈdɛq/ | di hin lîstika de (wek xaranê anku tebelanê de) ew berik yê ku mirov diavêje daku bi berikên dijberê xwe bide. |
| 1015 | der | Navdêr, Hoker | /ˈdeːr/ | Peristgeha fileyan, Xaniyê file (anku îsawî ango xirîstiyan lê kom dibin û dua û nivêjan lê dikin. |
| 1016 | der heqê ... de | Daçek | Guhartoyeke derheqê. | |
| 1017 | derd berî nava xwe dan | Lêker | Ketin nav wesweseyan, xem xwarin. | |
| 1018 | derdê (yekî) teze kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1019 | derdê pîrê pilor e, derdê hebo gebol e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1020 | derdê xwe di zikê xwe de temirandin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1021 | derdê xwe ji paşayê ker re gotin | Hevok | ji bo helwesta bêker û bêencam tê gotin. | |
| 1022 | derdgirantirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr derdgiran. | |
| 1023 | derdikevim dîwarê qurqurike, deng tê denge tûtike; ax li m in derde zûtike | Hevok | ji bo yen bi nefsa xwe nikarin û dozîna zayendî gelekî li pêş digirin tê gotin. | |
| 1024 | derê xwe ji kesî re venekirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1025 | derheqê | Daçek | derbarê ... de, li ser, sebaret, li dor, di heqê ... de. | |
| 1026 | derî li ber vebûn | Hevok | Guhartoyeke derî lê vebûn. | |
| 1027 | deriyo ji te re dibêjim, piştderiyo tu guh bidiyê | Hevok | gotina xwe ne rasterast, lê bi peyaman (mesaj) gihandin muhatabên rasteqîn. | |
| 1028 | deriyo, tu dar bî, li ser serê min star bî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1029 | dermanfiroşgeh | Navdêr | Guhartoyeke dermanxane. | |
| 1030 | dermanfiroşxane | Navdêr | Guhartoyeke dermanxane. | |
| 1031 | dermanvexwarin | Navdêr | Guhartoyeke derman. | |
| 1032 | dermanwergirtî | Navdêr | Guhartoyeke derman. | |
| 1033 | dermanwergirtin | Navdêr | Binêre derman. | |
| 1034 | derpiyê jinê sor e, mêrî kor e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1035 | derwêşxanetirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr derwêşxane. | |
| 1036 | derzî di ber guhê (yekî) re kirin | Hevok | ji bo mijarekê bi awayekî nerasterast peyam dan, şiyar kirin. | |
| 1037 | dêş | Navdêr | mûsîqaya newayên olî. | |
| 1038 | deshilatdarîtî | Navdêr | Guhartoyeke desthilatdarî. | |
| 1039 | dest av lê teng bûn | Hevok | ketin tengasiya hewcedariya tuwaletê. | |
| 1040 | dest di nav rûn û hingiv de bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1041 | dest ji hev berdan | Hevok | Guhartoyeke dev ji hev berdan. | |
| 1042 | dest lê sar bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1043 | dest lê sist bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1044 | dest li ber rû man | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1045 | dest û ling li hev gerîn | Hevok | Guhartoyeke li hev piçikîn. | |
| 1046 | dest û pê girê dan | Lêker | Ji gotin û tevgerê re tu rê nehiştin. | |
| 1047 | dest û pê li hev piçikîn | Hevok | ji heyecan an jî ji pêknehatinê li xwe heyirîn. | |
| 1048 | dest û piyên (yekî) çûn | Lêker | gelekî betilîn, westîn. | |
| 1049 | dest û piyên (yekî) li hev alîn | Hevok | ji heyecan an jî ji pêknehatinê li xwe heyirîn. | |
| 1050 | destava stûr xweş kirin | Hevok | rîtin, gû kirin. | |
| 1051 | destava xwe xweş kirin | Hevok | rîtin û/yan mîstin, gû û/yan mîz kirin. | |
| 1052 | destava zirav xweş kirin | Hevok | mîstin, mîz kirin. | |
| 1053 | destbêxwêtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr destbêxwê. | |
| 1054 | destbilindkirin | Navdêr | /dɛstbɪlɪndkɪˈɾɪn/ | xwe dane dest, teslîmkirin, radestkirin. |
| 1055 | destê (yekî) negihîştin (tiştekî) | Lêker | xwe pê re negihandin, derfet nedîtin. | |
| 1056 | destê (yekî) pere dîtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1057 | destê (yekî) rast neketin bêrîka dê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1058 | destê (yekî) tijî garis be, libek jê nakeve | Hevok | ı il timahkar û çikûs bûn, "tu bi ya min bikî, qet jê nexwaze û vu e erzan meke, destê wî tijî garis be, hbekjê nakeve. | |
| 1059 | destê te ne destê mangedoşan in | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1060 | destê xwe dayîn li ser wîjdana xwe | Hevok | a rast û heqî fikirîn. | |
| 1061 | destê xwe dayîn, mile xwe xelas nekirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1062 | destê xwe dirêjî (yekî) kirin | Hevok | yek tawanbar kirin. | |
| 1063 | destê xwe jê şûştin | Hevok | hêviya xwe jê birîn, hêlan, terikandin, pûte pê ne kirin, hiştin, bi cih hêlan. | |
| 1064 | destê xwe ji pêsîrê nekişandin | Hevok | doza tiştekî lê kirin. | |
| 1065 | destê xwe li barê (yekî) xistin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1066 | destê xwe li herfa quranê xistin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1067 | destê xwe li orta quranê xistin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1068 | destê xwe li ser serê xwe sî kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1069 | destê xwe nedan tiştekî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1070 | destê xwe xistina qula mozan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1071 | destê xwe zû girtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1072 | destnîşankirin | Navdêr | /dɛstniːʃɑːŋkɪˈɾɪn/ | amajekirin, vavartin, helbijartin, jêgirtin. |
| 1073 | dev | Navdêr, Daçek | Dawiya çemekî ku av jê diherike nav deryayekê yan aveke din a mezin. | |
| 1074 | dev çûn paş kerikan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1075 | dev ji hev berdan | Hevok | têkilî ji hev û din birîn, cê bûn. | |
| 1076 | dev ji hev man | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1077 | dev ji şîr şewitiye, pifî dêw dike | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1078 | devê xwe beş kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1079 | devê xwe bi xêr vekirin | Hevok | tiştên baş gotin, erênî axaftin. | |
| 1080 | devê xwe ji xêrê re vekirin | Hevok | Guhartoyeke devê xwe bi xêr vekirin. | |
| 1081 | devê xwe li ber (yekî) xwar kirin | Hevok | ji bo pêdivi yan ji hewcedariyekê lavayl kirin. | |
| 1082 | devê xwe li ber vekirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1083 | devê xwe mezin kirin | Hevok | pesnên xwe dan. | |
| 1084 | devê xwe pê nekirin | Hevok | Tiştek jê nexwarin. | |
| 1085 | devê xwe xistin canê (yekî) | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1086 | dew | Navdêr | /ˈdɛw/ | Vexwirakek e ji mastî û avê (û xwê) tê çêkirin, avdew. |
| 1087 | dêw dixwaze, kodikê jî vedişere | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1088 | dewlemendkirin | Navdêr | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1089 | dewleta bikiltûz e, bûk stewr e qîz avis e | Hevok | ji bo rewşa berevajî tê gotin. | |
| 1090 | dewleta pelegewr, qîz avis, bûk stewr | Hevok | Guhartoyeke dewleta bikiltûz e, bûk stewr e qîz avis e. | |
| 1091 | dewsa şêran, maye kundê dêran | Hevok | şûna xurt û başan xeraban girtin. | |
| 1092 | dex | Navdêr | Guhartoyeke dax. | |
| 1093 | dey | Navdêr | /ˈdɛj/ | Ew giyayê hişk yan şîn yan jî pûşê li ser hev hatiye dayîn û dewisandin. Komika pûş û giyha. |
| 1094 | deyn hatin ber qirikê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1095 | dezenfektebûyî | Rengdêr | Binêre dezenfekte. | |
| 1096 | dezenfektekirî | Rengdêr | ya / yê ku hatiye dezenfekte kirin. | |
| 1097 | dezenfektekirin | Navdêr | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1098 | dezenfektetirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr dezenfekte. | |
| 1099 | dezenformasyon | Navdêr | /dɛzɛnfoːɾmɑːsˈjoːn/ | Derew, virr, agahiyên nerast yên ku tên belavkirin daku mirov pê bêt xapandin yan wek propaganda bêt bikaranîn. |
| 1100 | dezinformasyon | Navdêr | Guhartoyeke dezenformasyon. | |
| 1101 | dî | Navdêr, Lêker, Rengdêr, Hoker, Cînav, Daçek, Artîkel | /ˈdiː/ | (ne ev, ne ew) Guhartoyeke din. |
| 1102 | di aqil de neçûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1103 | di asla safî de çûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1104 | di avê de berdan | Hevok | ji bîr kirin, li bîra xwe nehêlan, lê ne zivirîn, daxwaz nekirin beramber. | |
| 1105 | di bara ... da | Daçek | Guhartoyeke di bara. | |
| 1106 | di bara ... de | Daçek | Guhartoyeke di bara. | |
| 1107 | di barê ... da | Daçek | Guhartoyeke di bara. | |
| 1108 | di barê ... de | Daçek | Guhartoyeke di bara. | |
| 1109 | di ber ... de ronî çavên xwe rêtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1110 | di ber ... ra | Navdêr | Guhartoyeke di ber re. | |
| 1111 | di ber ... re | Navdêr | Guhartoyeke di ber re. | |
| 1112 | di ber (yekî) de man | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1113 | di ber (yekî) de xwîna xinzîr bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1114 | di ber avê de çûn | Lêker | ti encamên baş jê çênebûn, bi ser neketin. | |
| 1115 | di ber de goştê xinzîr bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1116 | di ber meşheda xwedê de bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1117 | di ber qirqala ruh de bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1118 | di ber re gîhandin | Lêker | besî tiştekî an kesekî bûn, kanîn xwestekên kesekî, hewceyiyên tiştekî pêkanîn, têrî tiştekî an kesekî/ê bûn. kafî bûn… | |
| 1119 | di ber xwe de berdan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1120 | di ber xwe de kuşirandin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1121 | di bextê yekî de bûn | Hevok | jê hêvî kirin, jê tika kirin, jê rica kirin:. | |
| 1122 | di bin çavan de | Hevok | girtî, di nezaretê de, di bin çavdêriyê de, kontrolkirî, di nobeta polîs yan eskeran de, rewşa kesên girtî di destê polî… | |
| 1123 | di bin deynan de man | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1124 | di bin deynan de xeniqîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1125 | di bin erdê re çûn | Hevok | gelekî şerm kirin. | |
| 1126 | di bin lingan de çûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1127 | di bin lingan de exme bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1128 | di cih de şelîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1129 | di cihê xwe de babil bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1130 | di destê (yekî) de bûn | Hevok | di bin erk û kelija yekî de bûn, li jêr kontrola yekî/ê bûn kontrolkirineka taybet e ji aliyê kompaniyekê an jî kesekî… | |
| 1131 | di devê (yekî) de rîtin | Hevok | Rezîl û riswa kirin. | |
| 1132 | di devê xwe de birin û anîn | Hevok | gotina xwe bi awayekî zelal negotin. | |
| 1133 | di devê xwe de cûtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1134 | di dilê (yekî) de cihekî mezin girtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1135 | di dilê (yekî) de xayînî derbas bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1136 | di dilê xwe de sêwirandin | Hevok | di dilê xwe de xwedî kirin. | |
| 1137 | di dilê xwe de xwedî kirin | Hevok | ji bo armancekê tim di nav hewldan û firsend bidestxistinê de bûn. | |
| 1138 | di dinyayê de tayê tenê bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1139 | di donê xwe de helîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1140 | di dubendiyê de man | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1141 | di erdê de çûn | Hevok | Binêre di bin erdê re çûn. | |
| 1142 | di firnikan re anîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1143 | di firnikekê de riyîn, di yeke de mîstin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1144 | di gewriya (yekî) de bûn gilê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1145 | di gewriya (yekî) de hîştin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1146 | di gora xwe de nesekinîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1147 | di gora xwe de nesitirîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1148 | di guhê gayê de bûn | Hevok | Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre di guhê gê de bûn. | |
| 1149 | di guhê gayî de bûn | Hevok | Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre di guhê gê de bûn. | |
| 1150 | di guhê gê de bûn | Hevok | ji dinyayê bêhay bûn, nezan bûn. | |
| 1151 | di guhê rastê re ketin, di yê çepê re derketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1152 | di halê xwe de mirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1153 | di halê xwe de şewitîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1154 | di heqê ... da | Navdêr | Binêre di heqê ... de. | |
| 1155 | di heqê ... de | Navdêr | derbarê ... de, li ser, derheqê, sebaret, li dor, di bara. | |
| 1156 | di heqê yekî de bûn | Hevok | heq kirin, qenc li yekî hatin. | |
| 1157 | di hesira xwe de rîtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1158 | di hundirê xwe de birin û anîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1159 | di hundirê xwe de qicqicîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1160 | di hundirê xwe de şewitîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1161 | di kefa destê xwe de girtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1162 | di kodika xwe de rîtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1163 | di mal de man | Hevok | ji bo keç û xortên nezewicî tê gotin, (zêdetir ji bo jinan tê gotin.). | |
| 1164 | di malê de tune ar e, navê jinê dînar e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1165 | di malê de tune arvan e, navê jinikê gulgînan e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1166 | di nav ... de | Navdêr | Li gel hin kesan yan tiştan, bi hin kesan yan tiştan re. | |
| 1167 | di nav ... ra | Navdêr | Guhartoyeke di nav ... re. | |
| 1168 | di nav ... re | Navdêr | di nav tiştekî re. | |
| 1169 | di nav de xeriqîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1170 | di nav devan de bûn benîşt | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1171 | di nav diranan de bûn benîşt | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1172 | di nav du deriyan de man | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1173 | di nav erênayê de man | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1174 | di nav gûyê xwe de nîsk dîtin | Hevok | bitrî bûn. | |
| 1175 | di nav hebûnê de bûn | Hevok | dewlemend bûn. | |
| 1176 | di nav lingan de man | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1177 | di nav nanekî germ de veşartin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1178 | di nav zar û zimanan de man | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1179 | di nava rûnê xwe de helîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1180 | di navbera du avan de man | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1181 | di navbera Xelîl û Celîl de man | Hevok | bêbiryar bûn, nikarîn biryara xwe bide, nezanîn ka baştir e ku tiştekî bike yan neke, rewşa ku tê de tenê alternatîv neb… | |
| 1182 | di navbera Xelo û Celo de man | Hevok | Guhartoyeke di navbera Xelîl û Celîl de man. | |
| 1183 | di navberê de man | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1184 | di nêv ... da | Navdêr | Guhartoyeke di nav ... de. | |
| 1185 | di nêv ... de | Navdêr | Guhartoyeke di nav ... de. | |
| 1186 | di nêv ... ra | Navdêr | Guhartoyeke di nav ... re. | |
| 1187 | di nêv ... re | Navdêr | Guhartoyeke di nav ... re. | |
| 1188 | di olkan de bi dest tune bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1189 | di riya rast de neçûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1190 | di riya xwe de çûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1191 | di ro de çûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1192 | di ser da birin | Lêker | Guhartoyeke di ser de birin. | |
| 1193 | di ser da çûn | Lêker | Guhartoyeke di ser de çûn. | |
| 1194 | di ser de birin | Navdêr, Lêker | xapandin, xirrandin, hîle lê kirin, lêb lê kirin, tiştên nerast pê dan bawerkirin. | |
| 1195 | di ser de çûn | Navdêr, Lêker | abal bûn, xirîn, xapîn, rêya xwe winda kirin, ketin rêya xelet. | |
| 1196 | di ser re baz dan | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1197 | di ser re bûn | Hevok | bilindtir bûn, jê berztir bûn, bihêztir bûn, biqedir bûn. | |
| 1198 | di serê (yekî) de rûneniştin | Hevok | neecibandin, di têgihîştinê de astengî kişandin. | |
| 1199 | di serî de çûn | Hevok | Guhartoyeke ketin serê (yekî). | |
| 1200 | di serî de niçilîn | Hevok | Guhartoyeke ketin serê (yekî). | |
| 1201 | di xela xinê de bûn | Lêker | Ji ber hin sedeman ji malên xwe sûd wernegirtin. | |
| 1202 | di xewa mirine de man | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1203 | di xwe de bihartin | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1204 | di xwe de quraftin | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1205 | di xwe de qusikîn | Hevok | Guhartoyeke di xwe de şeqizîn. | |
| 1206 | di xwe de şeqizîn | Hevok | şermî ketin. | |
| 1207 | di xwe ra dîtin | Hevok | Guhartoyeke di xwe re dîtin. | |
| 1208 | di xwe ra nedîtin | Hevok | Guhartoyeke di xwe re nedîtin. | |
| 1209 | di xwe re dîtin | Lêker | Hebûna baweriyê bi biserketina xwe; bawer kirin ku dê bikare tiştekî bike. | |
| 1210 | di xwe re nedîtin | Navdêr, Hevok | newêrîn, cesaret nebûn, kasilîn, bêxîretî kirin, bêxîret bûn, cangiranî kirin, hez yan hêz bo kirina tiştekî nebûn, nebû… | |
| 1211 | di xwedanê de av bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1212 | di xwîna sor de gevizandin | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1213 | di xwînê de hesikîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1214 | di xwînê de man | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1215 | di xwîne de piçikîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1216 | di zûtika sibê de | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1217 | di- | Hevok | nîşana dema niha di hevokên erênî de. | |
| 1218 | dia | Navdêr | Guhartoyeke dua. | |
| 1219 | dibêje, direqise; nabêje difetise | Hevok | ji bo ketina nav nakokiya hinek helwestan tê bikaranîn. | |
| 1220 | diçim aş, aş xira dibe, têm kaniyê kanî zûha dibe; ga dikirim dibe golik, genim diavêjim dibe şolik | Hevok | ||
| 1221 | dîf | Navdêr | Guhartoyeke dû. | |
| 1222 | digelda | Daçek | Guhartoyeke li gel. | |
| 1223 | digelde | Daçek | Guhartoyeke li gel. | |
| 1224 | dih | Navdêr, Hoker | /ˈdɪh/ | duhî, duh, do, roja berî îro. |
| 1225 | dij | Daçek | /ˈdɪʒ/ | Guhartoyeke dijî. |
| 1226 | dijminê heft bavan bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1227 | dîk | Navdêr | /ˈdiːk/ | Seko, sehne, platform, cihê piçekî ji derdorên xwe bilindtir yê ku şanogerr yan muzîkvan hunera xwe li ser pêşkêş dikin. |
| 1228 | dîl | Navdêr, Rengdêr | /ˈdiːl/ | Parçeya leşî ya ku li aliyê çepê yê sîngî ye û karê wî hilkişandina xwînê ye. |
| 1229 | dil dibijiya goşte kerê, digot "guhen wê wekî yen kêrguhan in" | Hevok | dema pêdiviyeke mirov a girîng hebe, ji bo çareseriyê, tiştên herî ne di cih de jî wek tiştên as ahî dibîne yan jî dide… | |
| 1230 | dil dixwaze, lê bi dest ve nayê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1231 | dil gemarî, dev temîz bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1232 | dil heye, taqet tune | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1233 | dil li ser dil e, jê re tune tu derd û kul e | Hevok | heke du mirov bi rastî jî ji hev du hez bikin, kul û derden wan gelekî sivik dibin. | |
| 1234 | dil man pê ve | Lêker | dil pê şewitîn, li ber ketin, dil pê sotin, guneh pê hatin, dil pê ve bûn, ji ber rewşa xirab ya kesekî xemgîn bûn (û xw… | |
| 1235 | dil pê va bûn | Lêker | Guhartoyeke dil pê ve bûn. | |
| 1236 | dil pê ve bûn | Navdêr, Lêker | dil pê sotin, dil pê şewitîn, guneh pê hatin, dil man pê ve, dil pê ve man: Tu zarrok î û dê biwestî loma dilê min bi te… | |
| 1237 | dil û gurçik hatin xwarê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1238 | dil û gurçik helisin | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1239 | dil û gurçik pola bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1240 | dil û hinav hatin xwarê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1241 | dil û hinav xwarin | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1242 | dîlan ferikî berbû hetikî | Hevok | Guhartoyeke dawet firikî berbûk hetikî. | |
| 1243 | dilê (yekî) hatin ber dêv | Hevok | dil li hev ketin, bîz jê çûn. | |
| 1244 | dilê (yekî) jê buhirîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1245 | dilê (yekî) wurya bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1246 | dilê (yekî) xof girtin | Hevok | tirsîn, xof girtin. | |
| 1247 | dilê xwe pê şad kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1248 | dilê xwe vala kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1249 | dilê xwe xera kirin | Lêker | Ji bo pêkanîna karekî niyet kirin. | |
| 1250 | dilê yekî kete kevirekî heft salan bi xwe re gerand | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1251 | dilnexweştirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr dilnexweş. | |
| 1252 | dilxweşkertirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr dilxweşker. | |
| 1253 | dim | Navdêr | bi giştî ji bo dirêjiya devê balindeyan tê bikaranîn. | |
| 1254 | din | Navdêr, Lêker, Rengdêr, Cînav | /ˈdiːn/ | Bîr û baweriyên mirovan li ser hindê ka dinya û mirov çawan çêbûye û Xwedê yan xweda çawan in û têkiliyên Wî yan wan û m… |
| 1255 | dindilandibûya | Lêker | /dɪndɪlɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera dindilandin. |
| 1256 | dinê di dinê de, mendo di jinê de | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1257 | dinê li dinê, mendo li jinê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1258 | dinê li ser serî çûn û hatin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1259 | dinya bi ser guhekî xwe re avêtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1260 | dinya li ser guhekî bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1261 | dinya li ser pelikeka guh bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1262 | dinya tev bişewite, gurzek gîhayê wî naşewite | Hevok | Guhartoyeke agir bi erdê keve, gurzek pûşê wî naşewite. | |
| 1263 | dîplomatîktirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr dîplomatîk. | |
| 1264 | dir | Navdêr, Rengdêr | lulu, morî, sedef, mercan, cewher, micewher. | |
| 1265 | diran di serî de çûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1266 | diran jê re cix kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1267 | diran li hev ketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1268 | diran pê de çûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1269 | diran tê de çikîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1270 | dirêjxayentirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr dirêjxayen. | |
| 1271 | dirêse lê nikare bide hemberî hev | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1272 | diş | Navdêr | /ˈdɪʃ/ | baltûz, şûxwişk, xwişka mêrê kesekê. |
| 1273 | disiplînîzekirî | Rengdêr | ya / yê ku hatiye disiplînîze kirin. | |
| 1274 | disiplînîzetir | Rengdêr | Forma komparatîv ji rengdêra disiplînîze. | |
| 1275 | disiplînîzetirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr disiplînîze. | |
| 1276 | dîskrîmînasyon | Navdêr | ferq û cudahî xistin navbera mirovan, hemû mirov wek hev nehesibandin, miameleya wekhev li gel hemû kesan nekirin. | |
| 1277 | dîskrîmînekirî | Rengdêr | ya / yê ku hatiye dîskrîmîne kirin. | |
| 1278 | dîskrîmînetirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr dîskrîmîne. | |
| 1279 | dît | Lêker | dema borî ji dîtin. | |
| 1280 | dît, xwedî me, nedît rêwî me | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1281 | dîtin û gotin nabe wek hev | Hevok | gotineke dibêje ku wesfdan an pesindana tiştekî ticarî nikare bibe wek jiyîn û dîtina wî tiştî. | |
| 1282 | dîtirê | Daçek | Guhartoyeke dîtir. | |
| 1283 | dîtiya dît, nedîtiya bi xwe de rît | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1284 | dîv | Navdêr | Guhartoyeke dû. | |
| 1285 | dîw | Navdêr | /ˈdiːw/ | Guhartoyeke dû. |
| 1286 | dîwanxanetirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr dîwanxane. | |
| 1287 | dîwar hilweşiya, toz hilkişiya | Hevok | Guhartoyeke dîwar tep bû, xubar rabû. | |
| 1288 | dîwaro ji te re dibêjim, bûkê li te eyan be | Hevok | Guhartoyeke deriyo ji te re dibêjim, piştderiyo tu guh bidiyê. | |
| 1289 | dîwaro ji te re dibêjim, bûkê tu fêm bike | Hevok | Guhartoyeke deriyo ji te re dibêjim, piştderiyo tu guh bidiyê. | |
| 1290 | dîwaro min ji te re got, piştdiwaro tu guhê xwe bidiyê | Hevok | Guhartoyeke deriyo ji te re dibêjim, piştderiyo tu guh bidiyê. | |
| 1291 | dixwe nanê me, li ber derê xelkê direye | Hevok | Guhartoyeke nanê îso dixwe, selawetê li mûso tîne. | |
| 1292 | dixwim nan û avê nakişînim mineta dê û bavê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1293 | diya (yekî) ji bo xwedê nanekî germ dan | Lêker | Ji bo xerdayina heweedaran, ji bdayeke rizgarbûne re tê gotin. | |
| 1294 | diyakronîktirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr diyakronîk. | |
| 1295 | diz | Navdêr | /ˈdɪz/ | Kesa/ê tiştan didize; kesa/ê tiştên kesek din bêyî hay û destûra wê / wî bo xwe dibe. |
| 1296 | diz û malxwey şirîk bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1297 | dizan ji dizan dizî, erd û esman lê pirsî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1298 | dîzik li ber lingan şikandin | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1299 | dîzinformasyon | Navdêr | Guhartoyeke dezenformasyon. | |
| 1300 | DJ | Navdêr | birêveberê/a muzîkê bi taybetî li yaneyên şevê. | |
| 1301 | do | Navdêr, Hoker | Guhartoyeke duh. | |
| 1302 | do- | Hevok | Guhartoyeke dot-. | |
| 1303 | dob | Navdêr | /ˈdoːb/ | aqit^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].). |
| 1304 | doç | Navdêr | Dava dirêj ya bi derqûna hin heywanan ve. | |
| 1305 | doktoriya pîr û kalan | Navdêr | Beşa dermanzanînê ku li ser nexweşî û tengasiyên pîr û kalan dixebite, Eva beşa piştgirîa psykologikÎ dide pîr û kalan… | |
| 1306 | dol | Navdêr | /ˈdoːl/ | newal, nihal, gelî, devera navbera du çiyayan yan du giran. |
| 1307 | dom | Navdêr | /ˈdoːm/ | dewam, berdewamî, nesekinîn, nerawestîn, neqedîn, nexilasbûn. |
| 1308 | don | Navdêr | /ˈdoːn/ | rûn, nîvişk, zeyt, margarîn. |
| 1309 | donê gur bi qûna gur dan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1310 | doq | Navdêr | ||
| 1311 | dor | Navdêr, Hoker | /ˈdoːɾ/ | Dorber, derdor, dewrûber, hemû aliyên tiştekê/î yan kesekê/î, giş rexên tiştekê/î yan kesekê/î. |
| 1312 | doş | Navdêr | /ˈdoːʃ/ | hej, lebitîna her du aliyan. |
| 1313 | dostê roja teng bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1314 | dostê rojên giran bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1315 | dostê rojên xirab bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1316 | dot | Navdêr, Lêker | /ˈdoːt/ | Zaroka mê ya kesekê/îto. |
| 1317 | dox | Navdêr | /ˈdoːx/ | Darê erebeya hespan an remorqa trektoran ku pê erebeyê di hespan girê didin, yek jî her du hespan ji hev vediqetînin. |
| 1318 | doz | Navdêr | /ˈdoːz/ | darizandin, dad kirin, birin dadgehê, mehkemekirin. |
| 1319 | dq | Hevok | kurteya deqe(yan) / deqîqe(yan). | |
| 1320 | dr | Hevok | ||
| 1321 | dû | Navdêr, Rengdêr, Hoker | /ˈduː/ | (hejmara 2) Baştir: du. |
| 1322 | du ava wan di cawekê dc neçûn | Hevok | Guhartoyeke av di coyekê de neçûn. | |
| 1323 | dû di kulekê de bilind nebûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1324 | dû ji rojinê bihurîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1325 | dû ji serî quloz bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1326 | du kevir danîn ser hev | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1327 | dua | Navdêr | /dʊˈʕɑː/ | daxwaz û hêvî ji Xwedê yan ji bûnewerekî din yê dîn, lava, daxwaz, kibar/kebar, dirûd, diroz, wird, hewîş, parîn, niyaz… |
| 1328 | dubare li ser çêkirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1329 | dûç | Navdêr | Guhartoyeke doç. | |
| 1330 | dûf | Navdêr | Guhartoyeke dû. | |
| 1331 | duh | Navdêr, Hoker | Roja berî îro û piştî pêr. | |
| 1332 | duj | Navdêr | Guhartoyeke dij. | |
| 1333 | dûk | Navdêr | /ˈdʊk/ | beg, derebeg, kont, pileyek bilind ya arîstokratan e. |
| 1334 | dûm | Navdêr | /ˈduːm/ | Roja dûmê, roja dûma dinê, roja paşiya jiyan û cîhanê. |
| 1335 | dûman ji nava serî çûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1336 | dûman ji serî çûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1337 | dun | Navdêr | /ˈduːn/ | Guhartoyeke don. |
| 1338 | duo | Navdêr | du kes (bi taybetî yên ku li gel hev distirin. | |
| 1339 | dûr | Navdêr, Rengdêr | Ne nêzîk, ne nêz; cihê ku bo gihiştina wî divê mirov rêyeke dirêj biçe. | |
| 1340 | durû û duziman bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1341 | dûrûdirêjtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr dûrûdirêj. | |
| 1342 | dûş | Navdêr | /ˈduːʃ/ | Henefa ku ava wê ji serî de bi leşê mirovî de dirije daku leşî bişo. |
| 1343 | dûv | Navdêr, Hoker | /ˈduːv/ | kilik, kurî, terrî, boç, daw, derqûn, terriya kin, dûvik. |
| 1344 | dûw | Navdêr | Guhartoyeke dû. | |
| 1345 | dux | Navdêr | Guhartoyeke dot. | |
| 1346 | duz | Navdêr, Rengdêr | Guhartoyeke diz. | |
| 1347 | dwî | Navdêr | Guhartoyeke dû. | |
| 1348 | DYA | Hevok | Kurtkirina Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê. | |
| 1349 | DYE | Hevok | kurteya 'Dewletên Yekbûyî yên Emerîkayê. | |
| 1350 | e | Navdêr, Lêker, Hoker, Cînav | /ˈɛ/ | Peyvikek e kesa/ê guhdar dibêje bi armanca diyarkirina hindê ku guh dide axiftinê yan dixwaze kesa/ê diaxive gotina xwe… |
| 1351 | e- | Hevok | (devokî: Anadoliya Navîn) di-: e-kim (di-kim), e-kî (dikî), e-kin (di-kin)-. | |
| 1352 | êal | Hoker | ||
| 1353 | êb | Navdêr | Guhartoyeke eyb. | |
| 1354 | eba | Navdêr | /ʕɛˈbɑː/ | Cilekî dirêj û fireh e û mirov diavêje ser milên xwe. |
| 1355 | ebd | Navdêr | Binêre evd. | |
| 1356 | ebe | Navdêr | /ɛˈbɛ/ | Jinên ku alîkariya jinên ku dizên dikin. |
| 1357 | ebedilebedtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr ebedilebed. | |
| 1358 | ebterxanetirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr ebterxane. | |
| 1359 | ebû | Navdêr | /ɛˈbuː/ | (di navên erebî de) babê filankesî. |
| 1360 | eç | Navdêr | ||
| 1361 | ecêb-ecêbtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr ecêb-ecêb. | |
| 1362 | ecêba reş a giran bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1363 | eceben | Cînav | gelo, eceba, ma, ka, bê. | |
| 1364 | eçî | Navdêr | bi wateya lêxe, lê bide, bi dest lêxe. | |
| 1365 | eda | Navdêr | kirin, bicihanîn (bi taybetî tiştek li dema wê / wî, wek nivêjekê berî ku nivêja li dû wê bibe). | |
| 1366 | êdî | Hoker | ji hingê pêve, ji niha pêve, ji wê gavê şûnve, ji niha wêve:. | |
| 1367 | edl | Rengdêr | Guhartoyeke edil. | |
| 1368 | edr | Navdêr | Guhartoyeke erd. | |
| 1369 | eê | Navdêr | (di zimanê zarokan de) gû. | |
| 1370 | efî | Navdêr | Binêre efû. | |
| 1371 | efû | Navdêr | /ʕɛˈfuː/ | bexşandin, lêborîn, lênegirtin, pardon, amerzandin. |
| 1372 | eger ji te re xweş e, ji min re ji erdê re dikişe | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1373 | ego | Navdêr | xwe, kesatî, şexsiyet, keramet. | |
| 1374 | eh | Navdêr, Hoker | dengek e mirov dike dema xwe nerazî dike. | |
| 1375 | eha | Hoker | Guhartoyeke aha. | |
| 1376 | ehd | Navdêr | /ˈɛhd/ | soz, sond. |
| 1377 | ehê | Hoker | Guhartoyeke eh. | |
| 1378 | ehl | Navdêr | xizm, kesûkar, eqreba, mirov, lêzim. | |
| 1379 | ejî | Navdêr | /ɛˈʒiː/ | beho, hûk, ejdeha^([Ji bo vê maneyê çavkanî hewce ye. (+) ]). |
| 1380 | êk | Navdêr, Rengdêr | Guhartoyeke yek. | |
| 1381 | eke | Navdêr | gû, gemar, rîtin, pîsatî, zarok pirr caran dibêjin. | |
| 1382 | ekl | Navdêr | îştah, bijewî, dilbijîn,miciz, miçêj,mijaj bij. | |
| 1383 | eks | Navdêr, Hoker | /ˈɛks/ | wêne, resim, foto, fotograf. |
| 1384 | eksklusîvtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr eksklusîv. | |
| 1385 | êl | Navdêr | Yeketiya komek babik û binemalên mirovên hev yên di bin serokatiya axayekî de. | |
| 1386 | elb | Navdêr | /ˈɛlb/ | Amanek gulover û bi çembil ku ji textan hatiye çêkirin. Bêrîvaniyan ji bo şîr xistinê bi kar tînin. |
| 1387 | eleyhî | Daçek | Li ser, di derbareyê ... de. | |
| 1388 | eleykumeselam | Baneşan | Bersiva selamuneleykum. | |
| 1389 | elm | Navdêr, Rengdêr | /ˈɛlm/ | ewlebûn, sihê pê zanîn, baş pê zanîn^([Ji bo vê maneyê çavkanî hewce ye. (+) ]). |
| 1390 | elo | Navdêr, Baneşan | /ɛˈloː/ | Silavek e tê gotin dema kesek bersiva telefonê dide. |
| 1391 | êm | Navdêr, Lêker, Cînav | /ˈeːm/ | li şûna ez, nivîser yan peyiver carine li şûna "ez" bi kar tîne daku xwendevanên / guhdarên xwe jî beşdar bike. |
| 1392 | em ne ji maleke ne, lê bi halekî ne | Hevok | ji halê hev fehm kirin. | |
| 1393 | ema | Hoker | lê, belê, lêpa, welê, feqet, dîsan jî, lêkin, lakin, bes. | |
| 1394 | emiliyano-romanolî | Navdêr | /ɛmɪlɪjɑːnoːɾoːmɑːnoːˈliː/ | zimanek romanî yê pirr nêzî îtalî ye û li hin deverên bakur û naverasta Îtalyayê tê peyivîn. |
| 1395 | emn | Navdêr, Rengdêr | Guhartoyeke hêmin. | |
| 1396 | emr | Navdêr | /ˈɛmɾ/ | Guhartoyeke emir. |
| 1397 | emrê pira malabadê kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1398 | emrê xwe pûç kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1399 | ên | Navdêr, Hoker | /ˈeːn/ | herî, -tirîn. |
| 1400 | ena | Hoker, Cînav | niha, vê gavê, vê demê. | |
| 1401 | endelmendelketî | Rengdêr | hizhizî, hophopo. | |
| 1402 | eng | Hevok | Guhartoyeke ing. | |
| 1403 | enî | Navdêr | /ɛˈniː/ | Pişka rû ya pan ya li raserî çavan û li jêrî porî. |
| 1404 | enû | Rengdêr, Hoker | ||
| 1405 | ep | Navdêr | xwarina zarokan. | |
| 1406 | êpê | Hoker | Guhartoyeke êpî. | |
| 1407 | êpî | Hoker | gelek, pirr, mişe, zêde, zor. | |
| 1408 | eqd | Navdêr | qewl, miqawele^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].). | |
| 1409 | eql | Navdêr | Guhartoyeke eqil. | |
| 1410 | er | Hoker | heke, ger, eger, heger, heker. | |
| 1411 | erc | Navdêr | /ˈɛɾd͡ʒ/ | samîmiyet, naz, rê hebûna xwestina tiştekî, di dostaniyê û hevaltiye de nêzîkbûn. |
| 1412 | erd | Navdêr | Cih, der û zemînên ku em pê lê dikin. | |
| 1413 | erd di binî de bejîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1414 | erd hişk e, ezman dûr e, xwîn jê nayê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1415 | erd qelişîn û tê de çûn xwarê | Hevok | ji nişkê ve ji holê winda bûn. | |
| 1416 | erd û ezman anîn xwarê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1417 | erd û ezman bi jor de anîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1418 | erd û ezman lê bûn yek | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1419 | erd û ezman lê sond xwarin | Hevok | ji holê winda bûn, qet lê xuya nekirin. | |
| 1420 | erd û ezman qelişîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1421 | erd û ezman qetîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1422 | erdekî hişk û ezmanekî bilind | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1423 | erê | Navdêr, Hoker, Artîkel | peyvek şîrîn e li şûna çi? (min nebihîst). | |
| 1424 | erê ere ne, gişt jî kurê kerê ne | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1425 | erk | Navdêr | /ˈɛɾk/ | kar, xebat, şol, şuxl, îş. |
| 1426 | erka (yekî) derbas bûn | Hevok | gotinê bandor kirin, rûmet girtin. | |
| 1427 | erş | Navdêr | /ˈɛɾʃ/ | esmanê bilind, bilindtirîn cih li esmanan (tê bawerkirin ku rûniştgeha Xwedê ye). |
| 1428 | erz | Navdêr | erd, ax, zemîn, zevî, xak, erazî, milk, mewda. | |
| 1429 | êş | Navdêr, Cînav | jan, azar, ezyet, ezab, şkence, tazîb, nexweşî, kul, derd, elem, nesaxî. | |
| 1430 | esa | Navdêr | ço, asa^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].). | |
| 1431 | ese | Rengdêr | Guhartoyeke eseh. | |
| 1432 | êşê dayîn ser dil | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1433 | esfelessafilîn | Hevok | Guhartoyeke esfele safilîn. | |
| 1434 | êşî | Rengdêr | êşewî, êşgirtî. | |
| 1435 | eşîr dahl e, hirç jî, rêvî jî û şêr jî têde heye | Hevok | Di nav komên mirovan de yan jî di nav gelekî, neteweyek de mirovên qenc û baş û yên xerab û pîs bi hevdû re hene. Nabe m… | |
| 1436 | eşk | Navdêr | riwekên piştî çinînê demekê hatine hilgirtin û ava wan jê çûye. | |
| 1437 | esl | Navdêr | Guhartoyeke esil. | |
| 1438 | esn | Navdêr | Guhartoyeke hesin. | |
| 1439 | eşq | Navdêr | evîn, hez, hebandin, evandin, vîn, viyan, bi dilî bûn, bijandin, xwestin, dil kirin, hub, mehbet. | |
| 1440 | esr | Navdêr | Guhartoyeke esir. | |
| 1441 | et | Navdêr | xwişka mezin. | |
| 1442 | ete | Navdêr | Ete bi kurmancî di şûna kekê tê bikaranîn. Her wusa hinek jî dibêjin eto. | |
| 1443 | etnomuzîkologî | Navdêr | Guhartoyeke etnomuzîkolojî. | |
| 1444 | etnomuzîkolojî | Navdêr | Zanista ku lêkolînan li ser muzîkê û çandeyê dike; vekolînên zanistî li ser muzîka gelêrî. | |
| 1445 | eto | Navdêr | peyveke qedirgirtinê ye bo gazîkirina dayikê yan jî xuşka mezin. | |
| 1446 | etr | Navdêr | Guhartoyeke etir. | |
| 1447 | EU | Hevok | YE, Yekîtiya Ewropayê. | |
| 1448 | ev | Cînav | Cînava diyarker bo tiştên nêzîkî kesa/ê ku diaxive. | |
| 1449 | ev aş e, ev jî çirika êş | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1450 | ev çi gotin û ev çi kirin | Hevok | gotin û kiline li hev nekirin. | |
| 1451 | ev dar e, ev jî zirar e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1452 | ev ez, ev jî kefenê min | Hevok | Guhartoyeke kefenê xwe dayîn piçenga xwe. | |
| 1453 | ev hindik e, ez têr naxwim; ev jî zede ye ez naqedînim | Hevok | her du vebijark jî lê nehatin. | |
| 1454 | ev lêlê ye, lolo jî hê maye | Hevok | hê gelek tiştên xirab yan ecêb dê biqewimin, hê pirr tiştên nebaş dê li pey vên bên. | |
| 1455 | ev ne karê kera şîn e, ev îşê bûka paşîn e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1456 | ev ne şûna dewara yeksim e | Hevok | ev ne wekî gotina we ye. | |
| 1457 | ev pîvaza mezin, ev nane genimî, ev jî ava cemidî; dîsa jî dibêjin eliye sino malê xwe naxwe | Hevok | ||
| 1458 | ev rûyê min, ev rûye te | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1459 | ev stûye min û kêra we | Hevok | Guhartoyeke ev ez, ev jî kefenê min. | |
| 1460 | ev- | Hevok | î-, ev, vê. | |
| 1461 | eva | Cînav | Binêre ev. | |
| 1462 | evanan | Cînav | Guhartoyeke van. | |
| 1463 | evd | Navdêr | /ˈɛvd/ | benî, kole, kesa/ê neçar e hemî jiyana xwe belaş bo kesek din dixebite ango kar dike. |
| 1464 | evê | Cînav | cînava diyarker bo tiştên nêzîkî kesa/ê ku diaxive. | |
| 1465 | ew | Cînav | /ˈɛw/ | (yekjimar) kesê sêyem, kesa/ê yan heywana/ê yan tişta/ê ku behs li ser e ji bilî ya/yê ku diaxive û ya/yê ku bo tê axift… |
| 1466 | ew çavê min e | Hevok | ew pirr hêja ye. | |
| 1467 | ew ewr baranê nabarîne | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1468 | ew ewrê ku min dîtiye, ne yê baranê ye | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1469 | ew girara ku para min tev tune be, bila seriyekî segan di nav de be | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1470 | ew gurê ku min naxwe, bila hezar carî bijî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1471 | ew jî donê li ser helîsê ye | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1472 | ew jî eyba li tev eyba veşartî ye | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1473 | ew jî tûtika rûerebê ye | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1474 | ew ker, ne kerê wî barî ye | Hevok | wekî zerengî û hempa karekî nebûn. | |
| 1475 | ew riya ku te berê xwe dayê, ez jê hatime | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1476 | ew sal e, lê ne ew bihar e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1477 | ew xem bila ji bo wê demê be | Hevok | divê her helwest li gorî pêvajoya xwe be. | |
| 1478 | ewa | Cînav | ew ya ku, ew a ku. | |
| 1479 | ewanan | Cînav | Guhartoyeke wan. | |
| 1480 | ewê | Cînav | wê; forma tewandî ya yekjimar ya zayendmê ji cînava ew Baştir: wê. | |
| 1481 | ewî | Cînav | Guhartoyeke wî. | |
| 1482 | ewk | Navdêr | /ˈɛwk/ | ji bo bûyeran tişt, tişta ku eşya nîn e, -çi bû? -Ewk bû; -kî hat? -ewko/ê hat. |
| 1483 | ewr | Navdêr | /ˈʕɛwɾ/ | Internet, heçku wek ewrekî li her derê hazir bo hilgirtin û gihandina materyalan. |
| 1484 | ewromerkeziyet | Navdêr | ewrosentrîzm, ewronavendîtî, baweriya ku Ewropayê û kultûra wê di ser herêmên din û kultûrên din re dihesibîne, pûtekiri… | |
| 1485 | ewwext | Cînav | Guhartoyeke wî wextî. | |
| 1486 | ewz | Navdêr | /ˈɛwz/ | kul, derd kovan, keser, xem, ewzî. |
| 1487 | ey | Hoker | ax, ox, of, wax, hey, eywax, heywax, weyla, weylê, weylo, gaziyeke mirov dike dema hest bi xweşiyekê yan nexweşiyekê dik… | |
| 1488 | eyb | Navdêr | /ˈʕɛjb/ | kêmasî, qisûr, netemamî, nekamilî. |
| 1489 | eyd | Navdêr | /ˈʕɛjd/ | cejn, roşan, roja ku têt pîrozkirin. |
| 1490 | eyn | Navdêr, Hoker, Daçek | tam mîna wê yan wî. | |
| 1491 | eynî berf e, eynî çiftexas e | Hevok | tu ferqa wan tune bûn, wekî berê bûn. | |
| 1492 | ez | Cînav | kesa/ê ku dipeyive dema ku behsa xwe dike, kesa/ê ku tiştekî dibêje, kesê yekem yê yekjimar. | |
| 1493 | ez aşiqa te me | Hevok | Guhartoyeke aşiqa te me. | |
| 1494 | ez aşiqê te me | Hevok | Guhartoyeke aşiqê te me. | |
| 1495 | ez axa tu axa, kî golikan bibe nav baxan | Hevok | divê her kesek binbariyekê pêk bîne. | |
| 1496 | ez bi te tu bi min, em tev bi xwedê | Hevok | mirov ku bi hev û din re baş û sax be, Xwedê jî dibe alîkarê mirov. | |
| 1497 | ez çiya û tu çiya, golik man bê giya | Hevok | dema ku herdu kes yan herdu alî qet tenezilê nakin û loma nikarin pirsgirêkê çareser bikin. | |
| 1498 | ez dibêjim bila ez dewlemend bim, ku ew nebe, feqîrî destê min maç dike | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1499 | ez dixwim li te digivire | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1500 | ez dizanim çend pine bi qûna wî ve hene | Hevok | Guhartoyeke ez dizanim çend rêvî di hûrê tê de hene. | |
| 1501 | ez goşt naxwim lê belê nanê xwe yê tisî pê dixwim | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1502 | ez hatim daweta te, tu hatî diziya min | Hevok | ez ji bo xêra te, dixebitim, tu jî ji bo xirabî û ziyana min hewl didî xwe. | |
| 1503 | ez hej te dikim | Hevok | ji te hez dikim, hez ji te dikim, evîndarê te me mê, evîndara te me mê, te dievînim, min tu divê, aşiqa te me mê, ez ji… | |
| 1504 | ez hej te dikimtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr ez hej te dikim. | |
| 1505 | ez heme, yan jî tune me negotin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1506 | ez hez ji te dikim | Hevok | ji te hez dikim, hez ji te dikim, evîndarê te me mê, evîndara te me mê, te dievînim, min tu divê, aşiqê te me mê, ez ji… | |
| 1507 | ez hez ji te dikimtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr ez hez ji te dikim. | |
| 1508 | ez hij te dikim | Hevok | Guhartoyeke ez hej te dikim. | |
| 1509 | ez ji te hez dikim | Hevok | ji te hez dikim, hez ji te dikim, evîndarê te me mê, evîndara te me mê, te dievînim, min tu divê, aşiqê te me mê, ez hez… | |
| 1510 | ez ji te hez dikimtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr ez ji te hez dikim. | |
| 1511 | ez ji te hiz dikim | Hevok | Guhartoyeke ez hej te dikim. | |
| 1512 | ez ji te re bixwazim tu ji min re bixwaze, wekî xwedê ji me herduyan re bixwaze | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1513 | ez kavira beş im, herime ku, kifş im | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1514 | ez kewê ribat im | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1515 | ez kor, tu kor, îcar wê kî here jor | Hevok | Binêre ez axa tu axa, kî golikan bibe nav baxan. | |
| 1516 | ez mêr, tu mêr, kî ye ji me şêr! | Hevok | Binêre ez axa tu axa, kî golikan bibe nav baxan. | |
| 1517 | ez mîr tu mîr, kê soqil hemîr | Hevok | Binêre ez axa tu axa, kî golikan bibe nav baxan. | |
| 1518 | ez sax, tu silamet | Hevok | kar bi serkeftî heya dawî birin. | |
| 1519 | ez singekî dikutim, tu hebinekî diavêjiyê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1520 | ez sirkekê dikutim, tu hespekî lê girê didî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1521 | ez zehf bi stranan dizanim lê dengê min tune | Hevok | ji bo kesên ku ji xwe re li hincetan digerin tê bikaranîn. | |
| 1522 | eza | Navdêr | êş, kul û derd n cefa zilm û zor stem û pêkutî, eza û cefa. | |
| 1523 | ezm | Navdêr | Guhartoyeke ezim. | |
| 1524 | F | Navdêr, Hevok | /ˈf/ | Heştem tîpa alfabeya kurdî-latînî ye (girek). |
| 1525 | fa | Navdêr | kîteyek muzîkê ya solfejê ye. | |
| 1526 | fal | Navdêr, Rengdêr | remil, xêfzank, dîtina qedera kesekî yan tiştekî bi nerîna li tiştekî. | |
| 1527 | fam | Navdêr | /ˈfɑːm/ | Guhartoyeke fehm. |
| 1528 | fan | Navdêr | alîgir, piştevan, piştgir, sempatîzan (bi taybetî alîgirên taximên werzişê). | |
| 1529 | fax | Navdêr | /ˈfɑːx/ | kemîn, xefik, tomik, tele, feq, dehfik. |
| 1530 | fay | Navdêr | kelişte yan şeqeke mezin li erdekê ku bi taybetî ji ber erdhejînê peyda bûye:. | |
| 1531 | faz | Navdêr | /ˈfɑːz/ | qonax, merhele, gihanek, qedem, gav. |
| 1532 | fê | Navdêr | atî, teb, edr, hedr, keps, edir, epîlepsî, êşek e car-car tavilê têt mirovî û mirov bêhiş dibe û bêhemdî xwe dilive. | |
| 1533 | fêd | Navdêr | erdê bixîz ê ku piştî vekişîna avê dertê holê. | |
| 1534 | fek | Navdêr | Feq, xefik, tepik, dek, dekûdolab, kemîn. | |
| 1535 | fêl | Navdêr | /ˈfeːl/ | lêb, hîle, xap, dekûdolab, qîle, fen, xapandin, xirrandin. |
| 1536 | felek bavê bûn (yekî) | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1537 | felek lê bûn mêvan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1538 | felekê berê xwe jê guhastin | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1539 | felekê kumê xwe lê xwar kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1540 | fêm | Navdêr | /ˈfeːm/ | Guhartoyeke fehm. |
| 1541 | fen | Navdêr | /ˈfɛn/ | lêb, hîle, fêl, fût, dekûdolab, cambazî. |
| 1542 | feq | Navdêr | /ˈfɛq/ | dav, xefik, dek, tepik, asteng, astenga li ber kesekî yan tiştekî hatiye danîn daku bikeviyê û bêt girtin). |
| 1543 | feqîr çûn diziyê heyv di êvar de derket | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1544 | feqîr li sovê çû, darê titûnê di qûnê de çû | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1545 | fer | Navdêr, Rengdêr | kit, lib, yek ji du tiştên bi hev re, yek ji cotekê. | |
| 1546 | fermanwergirtî | Navdêr | Guhartoyeke ferman. | |
| 1547 | fermanwergirtin | Navdêr | Binêre ferman. | |
| 1548 | fes | Navdêr | /ˈfɛs/ | kulav, kum, fîno, fînong. |
| 1549 | fêt | Navdêr | Guhartoyeke fihêt. | |
| 1550 | fez | Navdêr | mexelê ga û mangayan, mexelê dewaran, mexelê pêz û bizinnan, cihê vêsan û razan ajalan. | |
| 1551 | fi | Daçek | ||
| 1552 | fîl | Navdêr | /ˈfiːl/ | Girtirîn heywanê bejayî yê ku guhandar û çarling e û du acên spî û dirêj ji rûyê wî diyar dibin. |
| 1553 | fîlcumle | Cînav | hemû, giş, tev, pêkve, tevde, pevre. | |
| 1554 | fileh li dû ketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1555 | fileh û pez, kurmanc û gamêş! | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1556 | fîn | Navdêr | gelê Fînlendayê, xelkê Fînlendayê. | |
| 1557 | fingirdektirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr fingirdek. | |
| 1558 | fîq | Navdêr, Rengdêr | /ˈfiːq/ | Alaveke muzîkê ye ku mirov dike di devê xwe de û pif dike û tilên xwe li ser kunikên wê dilivîne daku awazên cuda-cuda j… |
| 1559 | fir | Navdêr | meşîna li hewa, livîna li hewa, hatin û çûna li hewa, ji derekê gihiştina derek din li hewa. | |
| 1560 | fir û feş bûn | Hevok | Guhartoyeke ker û gêj bûn. | |
| 1561 | firdikandibûya | Lêker | /fɪɾdɪkɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera firdikandin. |
| 1562 | firfirandibûya | Lêker | /fɪɾfɪɾɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera firfirandin. |
| 1563 | firsend bi dest xistin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1564 | firsend ji dest çûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1565 | firsend ji dest derketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1566 | fis | Navdêr | /ˈfɪs/ | yek ji cûnên berdana hewayî ji qûnê (ya ku dengekî nizm yê mîna fff jê tê). |
| 1567 | fîşeng dan ber dêv | Navdêr | berik avêtin ber lûleya çekê û amadeyî teqandinê kirin. | |
| 1568 | fîstan | Cînav | /fiːsˈtɑːn/ | filan, bêvan, kesên yan tiştên ku navê wan nayê gotin. |
| 1569 | fît | Navdêr | fît kirin: arandin, azirandin, cixirandin, şarandin, sîqilandin, halan, tehrîk kirin, lê sor kirin, teşwîq kirin, engiza… | |
| 1570 | fîx | Navdêr | Guhartoyeke fîq. | |
| 1571 | fîz | Navdêr | ||
| 1572 | fle | Navdêr | Guhartoyeke file. | |
| 1573 | fok | Navdêr | seyê avî, kûçikê avî, heywanek guhandar yê avî û masîxwer e. | |
| 1574 | fon | Navdêr | /ˈfoːn/ | weqf, dezgeha xêrxwaz ya ku pare dide hin kesan yan projeyan. |
| 1575 | fors bi erdê re kişîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1576 | fraksiyoneltir | Rengdêr | Forma komparatîv ji rengdêra fraksiyonel. | |
| 1577 | frankoprovansî | Navdêr | zimanek nêzî fransî û provansî ye û bi taybetî li Îtalyayê, Swîsreyê û Frensayê tê peyivîn. | |
| 1578 | fût | Navdêr | Maneyên vala, ne serkeftî û pûç dide. Di risteyen (hevokan) de bi şiklê "fût neçûn/neçûyîn" tê bikar anîn. | |
| 1579 | g | Navdêr | /ˈɡ/ | Nehem tîpa alfabeya kurdî-latînî (hevdenga گ ya kurdî-erebî û Г ya kurdî-kirîlî). |
| 1580 | ga | Navdêr, Lêker | /ˈɡɑː/ | komstêrek zodyakê ye ku qaşo dişibe gayekî. |
| 1581 | ga nanale, barê ga dinale | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1582 | ga û gîsn li hev asê bûn | Hevok | ji bo rewşa berevajî û bimyad tê bikaranîn. | |
| 1583 | gah | Navdêr | Guhartoyeke geh. | |
| 1584 | gaj | Navdêr | giloka tayî. | |
| 1585 | gal | Navdêr | /ˈɡɑːl/ | di cî de xwe drêjî tiştekî kirin. Xwe gal gulî kir têwer bû.Xwe gal min kir lê ez reviyam. |
| 1586 | galteyên xwe pê kirin | Hevok | henekên xwe pê kirin, tinazê xwe pê kirin. | |
| 1587 | gan | Navdêr, Lêker | /ˈɡɑːn/ | têkiliyên cinsî hebûn, kîr kirin di quzî re. |
| 1588 | gan li gewro, cirm li ıso | Hevok | Guhartoyeke gayîn li mûso, cirm li ıso. | |
| 1589 | gap | Navdêr | /ˈɡɑːp/ | Karê çend seetan yan çend rojan yê komek mirovan bo armancek hevpar dike. |
| 1590 | garisê xwe nedan ser werîsê (yekî) | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1591 | gav | Navdêr | /ˈɡɑːv/ | livîneke kurt bi piyan ango lingan, rakirina piyekî ango lingekî û danîna wî piçekê pêşvetir. |
| 1592 | gav bi gav li pey bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1593 | gava ez ciwan bûm, bitîr û kevan bûm; gava ez kal bûm, notirvanê şikefta keviran bûm | Hevok | pir kalbûn, bêrûmetiyê jî tine ber derê mirov. | |
| 1594 | gavan ber bi mal bû, jina çavan şixulkar bû | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1595 | gavan hat zêviyê, jina gavan nû bezî teşiyê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1596 | gavan xeyidî nanê xwe berhev nekir, hew dizanibû gundî dê hev du qir bikin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1597 | gay | Navdêr | homoseksûel, hemzayendbaz, hemcinsbaz, hevzayendbaz, hevcinsbaz. zelamê ku evîndarî zelaman e. | |
| 1598 | gayê reşo kudera te dieşe | Hevok | Guhartoyeke gayê reşo te çi xwariye!. | |
| 1599 | gayê reşo te çi xwariye! | Hevok | ji bo kesên ku pir lêdan xwarine tê gotin. | |
| 1600 | gayîn li mûso, cirm li ıso | Hevok | hinek dikin hinek jî dikevin belaya wan. | |
| 1601 | gaz | Navdêr | bayezik, bayê ji ber helîna xwarinê di zikî de peyda dibe. | |
| 1602 | ge | Navdêr, Hevok | Guhartoyeke geh. | |
| 1603 | gebûl e, xwedî qebul e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1604 | gêç | Navdêr, Rengdêr | kils, kepîr, qisil, ramûx, ziqil, cas, seb, kirêc, ramux, tebeşîr. | |
| 1605 | ged | Navdêr | /ˈɡɛd/ | taybetî, xûy, çawanî, xisûsiyet^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].). |
| 1606 | gef | Navdêr | /ˈɡɛf/ | gotinên kesek dibêje daku kesek din bitirsîne. |
| 1607 | geh | Navdêr, Hoker | /ˈɡɛh/ | hestî yê ku di nava leşê mirovî de ye. |
| 1608 | geh kêfxweş e, geh vedireşe | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1609 | gêj | Rengdêr | /ˈɡeːʒ/ | sewsî, mitrî, mat, tevizî, şaşbûyî, bûdele, jihalçûyî, dîn, gêjok, gêjoyî, aqilsivik, gêjik, mest, serxweş, nelihev, şaş… |
| 1610 | gejmirandibûya | Lêker | /ɡɛʒmɪɾɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera gejmirandin. |
| 1611 | gêl | Navdêr, Rengdêr, Daçek | /ˈɡɛl/ | Komek mirovan ya ku ziman û/yan dîroka wan yek e. Bi taybetî yên dewletek yan jî yeketiyek din ya siyasî ji xwe re damez… |
| 1612 | gen | Navdêr | /ˈɡɛn/ | yekeyên biyolojî di DNAya jîndaran de bo diyarkirina taybetiyên wan ku ji dêbavan tên wergirtin. |
| 1613 | gep | Navdêr | alek, lam, gurmik, gujmik, hinarok, sîmet, herdu rexên rû ji devî ta guhî (cihê rih lê tên, Gep li rûyê mirov e, ji masû… | |
| 1614 | ger | Navdêr, Hoker | /ˈɡɛɾ/ | Guhartoyeke eger (“bi şertê ku”). |
| 1615 | gerdenazatirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr gerdenaza. | |
| 1616 | geriyam li dora dinê, xelas nebûm ji mirinê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1617 | germijandibûya | Lêker | /ɡɛɾmɪʒɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera germijandin. |
| 1618 | germixandibûya | Lêker | /ɡɛɾmɪxɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera germixandin. |
| 1619 | ges | Navdêr, Rengdêr | /ˈɡɛʃ/ | neçilmisî, nebeyî, jîndar. |
| 1620 | gey | Navdêr | Guhartoyeke gay. | |
| 1621 | gez | Navdêr | /ˈɡɛz/ | leq, boç, didan lêdan, gezandin, dan ber didanan, bi diranan hûr-hûr kirin. |
| 1622 | gî | Navdêr | /ˈɡiː/ | (pîsatî) Baştir: gû. |
| 1623 | gid | Navdêr | kîteyeke ji bo gazikirina karikan û bizinan (gidê: mê/gidî: nêr). | |
| 1624 | gîh | Navdêr, Cînav | /ˈɡiːh/ | hemû, tev. |
| 1625 | gij | Rengdêr | gur, xurt, pêt. | |
| 1626 | gîk | Cînav | Guhartoyeke giş. | |
| 1627 | gîl | Navdêr | /ˈɡɪl/ | axesork, herrî, cureyekî axê ye ku cerk û denan pê çêdiken. |
| 1628 | gilgilandibûya | Lêker | /ɡɪlɡɪlɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera gilgilandin. |
| 1629 | gilî di bin de kişandin | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1630 | gim | Navdêr | Binêre gum. | |
| 1631 | gincirandibûya | Lêker | /ɡɪnd͡ʒɪɾɑːndɪbuːˈjɑː/ | kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêker gincirandin. |
| 1632 | gindirandibûya | Lêker | /ɡɪndɪɾɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera gindirandin. |
| 1633 | gip | Navdêr | Guhartoyeke gep. | |
| 1634 | gir | Navdêr, Rengdêr | /ˈɡɪɾ/ | Dera ji derdorên xwe bilindtir lê ne hindî çiyayan bilind yan mezin. |
| 1635 | gira xwe tê dan | Hevok | anku gava mirovek bixwaze ji ne tiştekî kêşeyekê bi yekî dî re derxîne. | |
| 1636 | giraniya xwe dayîn ser | Hevok | dêhn û bala xwe zêdetir li ser kûr kirin. | |
| 1637 | girara ku para min ne tê de be, bila jehr tê de be | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1638 | girê li pişt ketin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1639 | girê xwe tê dan | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1640 | girî di qirikê de man | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1641 | girr ji ... girtin | Lêker | Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre gir jê girtin. | |
| 1642 | girrovirrtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr girrovirr. | |
| 1643 | giş | Cînav | /ˈɡɪʃ/ | tevahî, têkrra, hemû, tev, sercem. |
| 1644 | gît | Navdêr | /ˈɡiːt/ | bahoz, barove, babelîsk, hireba. |
| 1645 | gîx | Navdêr | xêza ku di şeklê bazinekî de hatiye kêşan. | |
| 1646 | gîz | Navdêr | Binêre gûz. | |
| 1647 | gizgizandibûya | Lêker | /ɡɪzɡɪzɑːndɪbuːˈjɑː/ | Kesê yekem pirrjimar merciya borî II ji lêkera gizgizandin. |
| 1648 | glê | Navdêr | Guhartoyeke gilî. | |
| 1649 | glî | Navdêr | Guhartoyeke gilî. | |
| 1650 | globalîzasiyon | Navdêr | Guhartoyeke globalîzasyon. | |
| 1651 | gnû | Navdêr | Guhartoyeke ginû. | |
| 1652 | go | Navdêr, Lêker, Hoker | ku, girêdekek e du hevokan digihîne hev lê ti wateyê lê zêde nake. | |
| 1653 | goc | Rengdêr | destgiran, leşgiran, axgiran, cangiran, gangox, betî, himbil, barûte, laxerî, kesa/ê ku destên wê / wî şel û seqet in ya… | |
| 1654 | gog | Navdêr | /ˈɡoːɡ/ | tiştek gurovir e bo pêlîstinê ango yarîpêkirinê. |
| 1655 | goh | Navdêr | Guhartoyeke guh. | |
| 1656 | gok | Navdêr | /ˈɡoːk/ | Guhartoyeke gog. |
| 1657 | gol | Navdêr | /ˈɡoːl/ | Cihê lîstikvan tê dikoşin gogê biavêjin tê de. |
| 1658 | golikê beş, ma li ber deriyê reş | Hevok | malwêran û wêrtaz bûn. | |
| 1659 | golikê soro, te çi xwariye | Hevok | Guhartoyeke gayê reşo te çi xwariye!. | |
| 1660 | gom | Navdêr | /ˈɡoːm/ | winda, li ber çavan wenda bûn, nexuya bûn, veşartîbûn, ketin taldeyî tiştekî. |
| 1661 | gon | Navdêr | /ˈɡoːn/ | guhnêl, gonxwarin, gulên, gilwên, gunêl, gunhêl, cotbûna heywanan, seksa heywanan, kel. |
| 1662 | gor | Navdêr, Daçek | /ˈɡoːɾ/ | Wek kesek yan tiştek dibêje. |
| 1663 | goşt hiştiye, pey serpiyan ketiye | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1664 | goştê (yekî) şor bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1665 | goştê berxan naxwe, lê pariyê xwe di nav avşorê datîne | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1666 | goştê diziye naxwe lê pariye xwe di avşorê de dike | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1667 | goştê ga ye, li pêş çava(n) ye | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1668 | got | Lêker | /ˈɡoːt/ | Kesê yekem pirrjimar raboriya sade ji lêkera gotin. |
| 1669 | got kûçiko te çi kir, bi xwe kir; te simek bir, lê lingê xwe jî ji vir kir | Hevok | carinan mirov ji bo kar û derfeta carekê tenê, derfetên piçûk lê demdirêj bidefine dikeve xisareke mezin. | |
| 1670 | gotin baş e, baş e, çû bi serê darê de rî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1671 | gotin bêje, negot. dû re bi xwe got û denge xwe nebirî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1672 | gotin di dêv de hiştin | Hevok | Binêre ketin nav gotina (yekî). | |
| 1673 | gotin ji dêv girtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1674 | gotin ketin nav dest û piyan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1675 | gotin pê re çûn gorê | Hevok | raz (sir) tu car negotin. | |
| 1676 | gotin pisîkê gûyê te derman e, rî û veşart | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1677 | gotin, delalî delalî, çû di serê kaniye de rî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1678 | gotina (yekî) li erdê xistin | Hevok | rûmet nedan û gotina yekî bi cih neanîn. | |
| 1679 | gotina (yekî) pêpes kirin | Hevok | Guhartoyeke gotina (yekî) li erdê xistin. | |
| 1680 | gotina xwe derbas nekirin | Hevok | li ser bandor nekirin. | |
| 1681 | gotinên (yekî) li hev nenihêrîn | Hevok | Gotinan li hev negirtin ango derew axivîn. | |
| 1682 | gov | Navdêr | /ˈɡoːv/ | Xaniyê heywanên kedî tê ve tên xwedî kirin (wek terş, pez û dewar). |
| 1683 | goz | Navdêr | Guhartoyeke gûz. | |
| 1684 | grê | Navdêr | Guhartoyeke girê. | |
| 1685 | grî | Navdêr | /ˈɡɾiː/ | Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre girî. |
| 1686 | gû | Navdêr | /ˈɡuː/ | pîsatiya ku ji qûna mirovan dikeve. |
| 1687 | gû di dil de kelîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1688 | gû ketiye nav kar | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1689 | gû kirin nav kaxan | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1690 | guh | Navdêr | /ˈɡʊh/ | Organên bihîstinê; herdu beşên leşî yên ku deng pê tên bihîstin. |
| 1691 | guhên xwe bel kirin | Hevok | bala xwe zêde dan. | |
| 1692 | guhên xwe fît kirin | Hevok | bi awayekî zêde bala xwe dan. | |
| 1693 | guhên xwe miç kirin | Hevok | bi awayekî zêde bala xwe dan. | |
| 1694 | guhên xwe tûj kirin | Hevok | bi baldarî guhdarî kirin. | |
| 1695 | guherrandinxwaz | Navdêr | Guhartoyeke guhertinxwaz. | |
| 1696 | guherrbartirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr guherrbar. | |
| 1697 | gul | Navdêr | /ˈɡʊl/ | Giyayên kulîlkdar, giyayên bikulîlk; giyayên ku kulîlk pê ve şên dibin. |
| 1698 | gulê memir, bihar tê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1699 | gulî li qirika (yekê) gerîn | Hevok | Înşelah gulî li qirika wê bigere. (nifir). | |
| 1700 | guliyên (yekê) bi heft kêran û heft dûzanan jêkirin | Hevok | li rastî cezayekî giran hatin, (ji bo jinan tê bikaranîn.). | |
| 1701 | guliyên xwe kur kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1702 | gum | Navdêr | gurm, gurmîn, gumgum, ding, hiring, ring, hut, gumîn, gurmên, dengê bilind yê ku tê dema ku tiştek bi hêz bi derekê bike… | |
| 1703 | gumana xwe jê birîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1704 | gun | Navdêr | /ˈɡʊn/ | hêlik, ritil, testîs, herdu gogikên biçûk yên li ber kîrî yên ku tovava mêran tê de ye. |
| 1705 | gundek e, gindorek e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1706 | gundek e, qilorekek e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1707 | gunehê (yekî) xistin stûyê xwe | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1708 | gup | Navdêr | Guhartoyeke gep. | |
| 1709 | gur | Navdêr, Rengdêr | /ˈɡʊɾ/ | Heywanek e dişibe seyan anku kûçikan lê kûvî ye (bi taybetî êrişî sewalan dike û ji wan dixwe). |
| 1710 | gur hate diyaran, delîl halê jaran | Hevok | Guhartoyeke gur hate nav malan, wey li halê feqîr û jaran. | |
| 1711 | gur kete nav pêz, gûyê şivên hat | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1712 | gur kirin şivanê pêz | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1713 | gurê soro, seyê reş li vir e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1714 | guro nemire bihar hat | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1715 | guro, bila tu gur bûyayî bila te berê kera min bixwara | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1716 | guv | Navdêr | (di zimanê zarokan de). | |
| 1717 | gûyê xwe hişk dike, ser sêlê dipêje û dixwe | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1718 | gûz | Navdêr | /ˈɡuːz/ | Berhemê wê darê ku dema kojik bin kesk in lê dema gihiştî bin zer yan gewr in û qalikên wan req in û nayên xwarin lê kak… |
| 1719 | gûzên pûç li ser serî şikênandin | Hevok | karên xwe yên zor û qilêr bi yekî din dan kirin. | |
| 1720 | gwî | Navdêr | Guhartoyeke gû. | |
| 1721 | gya | Navdêr | Guhartoyeke giya. | |
| 1722 | h | Navdêr, Hevok | /ˈh/ | h-ya ji hefikê tê (wek di peyvên Hesen, Hisên, heft, henek, heram de). |
| 1723 | ha | Navdêr, Hoker, Cînav, Baneşan | ev e, va ye, kerem bike, fermo, bersiva ka. | |
| 1724 | ha! | Navdêr | kîteyeke ku di wateya /wergire/yê de tê bikaranîn (ha ji te re). | |
| 1725 | haç | Navdêr, Rengdêr | Guhartoyeke hec. | |
| 1726 | haê | Navdêr | Guhartoyeke hakê. | |
| 1727 | haf | Navdêr | /ˈhɑːf/ | hizûr, pêşî, bal Roja heşirmîzanê, dema ku însan derdikeve hafa Xwedê, ji hemû kiryarên xwe yên pîs, şerm dike. |
| 1728 | haj | Navdêr | kurteya hay ji. | |
| 1729 | hak | Navdêr | ziyan lê kirin, xirab kirin (bi taybetî ketin malperekê û ew xirab kirin). | |
| 1730 | ḧal | Navdêr | /ˈħɑːl/ | rewş, dirûv, kavdan, destûdar, barûdox, timtêl, tentêl, weziyet, zirûf. |
| 1731 | hal bûna halê qolo | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1732 | hal û wext di cih de bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1733 | han | Navdêr, Cînav | /ˈhɑːn/ | ya / yê ji bêjerê/î û guhdarê/î dûr ya ku bêjer bala guhdarê dibiyê. |
| 1734 | har | Rengdêr | /ˈhɑːɾ/ | tund, dijwar, hêç, hêrs, tore, qehirî, enirî, xezebî. |
| 1735 | haş | Rengdêr | sakin, kesê hiş bûye. | |
| 1736 | hasil ji mûsil der bas bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1737 | hasil li mûsilê nesikinîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1738 | hat | Lêker | /ˈhɑːt/ | dema borî ji hatin. |
| 1739 | hat ji karê, nehat ji malê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1740 | hat ji palê bû malxweyê malê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1741 | hat kurê malê, nehat ziyana salê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1742 | hat malê, xwediyê malê, nehat, ziyana salê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1743 | hat, ji malê, nehat qeda salê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1744 | hate ji der de, ji ref û tedbîra me xeber da | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1745 | hatin ser hemdê xwe | Hevok | aqil hatin serî, hay li xwe bûn, aga ji xwe bûn, hay ji xwe hebûn. | |
| 1746 | hatin ser riya rast | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1747 | hawar û gazin kirin | Hevok | alîkarî xwestin, qerînî kirin, banga xeteriye kirin. | |
| 1748 | hay | Navdêr | /ˈhɑːj/ | aga, zanîn, xeber, ageh, agah, enformasyon. |
| 1749 | hay ji dinê tune bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1750 | hay ji qûne tune bûn | Hevok | rewşa xwe ya rasteqin nenirxandin, ji xwe ve çûn, xewirîn. | |
| 1751 | hay ji xwe hebûn | Lêker | hay, aga, haydarî, agadarî, li ser hişên xwe bûn. | |
| 1752 | hay ji xwe tune bûn | Hevok | Guhartoyeke hay ji qûne tune bûn. | |
| 1753 | hayê li min hayê, hevirmiş hatiye bi livayê, çavê xwiyê livayê birije, dil bernayê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1754 | hayê li min hayê, hevirmiş hatiye bi livayê, xwediyê livayê nayê rayê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1755 | HD | Rengdêr | gelek baş, qenc, rind, çak, bikêr. | |
| 1756 | hê | Navdêr, Lêker, Hoker | /ˈheː/ | peyvek devkî ye li şûna çi dema kesek tiştekê/î dibêje lê mirov nabîze yan bawer nake. |
| 1757 | hê ga tune, afir çêdike | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1758 | hê lê lê ye, lo lo jî tê | Hevok | hê destpêk e û dawiya wê nehatiye. | |
| 1759 | hê nepîvayî, tu dibêjî sê çap e | Hevok | ji bo kesên bêsebr ku bi lezgîn û ji ber xwe de diaxivin tê gotin. | |
| 1760 | heb | Navdêr | /ˈħɛb/ | erjeng, tirsa pirr, saw, kabûs, xof, sam, sehm, hijmet, hêw, fewqulade, qurf, dehşet. |
| 1761 | hebek kuncî ji dest nerijîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1762 | hebîbê necar, rakev fena her car, xwedê yek e, derge hezar | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1763 | hec | Navdêr, Rengdêr, Hoker | /ˈhˤeːt͡ʃ/ | qehirandî, enirandî, xinzirî^([Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].). |
| 1764 | heçê bi mal in bi xaltîk û xal in | Hevok | Kesên ku xwedî malin û dewlwmendin nas, dost û hevalên wan jî pirin. | |
| 1765 | heçiyê dizane jixwe dizane, yê nizane, bayê nîsikan e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1766 | hed | Navdêr | /ˈhɛd/ | sinor, hidûd, tixûb, merz. |
| 1767 | hefsar ji serî derxistin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1768 | hefsare (yekî) di dest hinekên din de bûn | Hevok | di bin bandora hineken din de bûn. | |
| 1769 | heft bav hebin jî xelas nebûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1770 | heft bav ji hev û din der kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1771 | heft kevir li pey | Hevok | ne bi xêr biçe, paşpehnî li hirve, sertil li wêve. | |
| 1772 | heft pihîn lê xistin | Hevok | Guhartoyeke heft pihîn li gorê xistin. | |
| 1773 | heft pihîn li gorê xistin | Hevok | hê xerabtir kirin, ji yê din xerabtir bûn, sola kesekî di taqê re avêtin. | |
| 1774 | heft tenûr nan xwarin | Hevok | ji bo kesên xam û tenegihîştî tê gotin. | |
| 1775 | heft teşt nan û heft bar xwê xwarin | Hevok | Guhartoyeke heft tenûr nan xwarin. | |
| 1776 | heftyaro, li ber çavan diyaro | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1777 | hêg | Navdêr | Guhartoyeke hêk. | |
| 1778 | heh | Hoker | ||
| 1779 | hêj | Navdêr, Rengdêr, Hoker | ji wê, ji wî, ji wan; ji hindê, ji wê yekê, ji vê yekê:. | |
| 1780 | heja li binê xwe birîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1781 | hêk | Navdêr | berhema ku qalika wê spî û dirûvê wê hinekî gilovir e ji paşiya firindeyan derdikeve (qelpekî req bi ser ve heye lê di… | |
| 1782 | heke ji te re dirêj be, ji min re bi erdê re dikişe | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1783 | hêl | Navdêr, Rengdêr, Hoker | /ˈheːl/ | Kajîle, kakule, zerdeçal, kardamom, biharatek e û bi taybetî wek toz tê bikaranîn di nav xwarinan de. |
| 1784 | helal û heram tevlihev kirin | Hevok | xêr û guneh nezanîn. | |
| 1785 | hêlîna (yekî) xera kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1786 | helwestderbirin | Navdêr | Guhartoyeke helwest. | |
| 1787 | hem | Navdêr, Hoker | /ˈheːm/ | heman, eynî, her ew, her mîna wê / wî. |
| 1788 | hem diz e, hem dizgir e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1789 | hem diz e, hem duriz e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1790 | hem ji karê, hem ji yarê bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1791 | hem ji kerê bû, hem ji perê bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1792 | hem ji kirikê, hem ji belikê bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1793 | hem lê dide, hem miz dide | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1794 | hem li defê dixe, hem li zirnê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1795 | hem tîr dike, hem rehn dike | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1796 | hemîçk | Cînav | Guhartoyeke hemû. | |
| 1797 | hemûçk | Cînav | Guhartoyeke hemû. | |
| 1798 | hen | Navdêr, Hoker, Cînav | Guhartoyeke hinek. | |
| 1799 | heq | Navdêr, Rengdêr | /ˈhɛq/ | Tişta/ê qanûnên dewletekê yan jî rêbazên navneteweyî rê didin ku bêt kirin. |
| 1800 | heq bi dest xistin | Navdêr | Guhartoyeke heq. | |
| 1801 | heq û hiqûq pirsîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1802 | heqbidestxistin | Navdêr | Binêre heq. | |
| 1803 | her | Rengdêr, Hoker, Cînav | /ˈhɛɾ/ | hemû, giş, tev, hemû, gişt, sercem, çi be, kîj be. |
| 1804 | her çend e ku | Gîhanek | Guhartoyeke herçend e ku. | |
| 1805 | her çi zer e ne gêzer e | Hevok | her tişt ne wisan e wek ku dixwiye. | |
| 1806 | her ez dizanim û Xwedê dizane | Hevok | kes derdê min nizane û fehm nake. | |
| 1807 | her kes li rêçekê ajotin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1808 | her yekî seriyek kişandin | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1809 | herduk | Cînav | Guhartoyeke herdu. | |
| 1810 | herkes | Cînav | /hɛɾˈkɛs/ | Binêre her kes. |
| 1811 | herrikbartirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr herrikbar. | |
| 1812 | hertişt | Cînav | Guhartoyeke her tişt. | |
| 1813 | herwerê | Cînav | herwiha, herwisa. | |
| 1814 | hêş | Navdêr, Rengdêr, Hoker | ji wê, ji wî, ji wan; ji hindê, ji wê yekê, ji vê yekê: Ev hêş mezintir e. (Ev ji wê jî mezintir e.). | |
| 1815 | hesp a min e, ez xisletê wê dizanim | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1816 | hesp ji dest çûye, bi pey hefsar ketiye | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1817 | hesp tune hefsar dikire | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1818 | hesp tune zin dikire | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1819 | hesp û kesp li nik (yekî) yek bûn | Hevok | pir merd û destvekirî bûn. | |
| 1820 | hêstir û hemam, meymûn û eba! | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1821 | hêt | Navdêr, Lêker | /ˈheːt/ | Parçeya lingî ji navtengê ta çokî. |
| 1822 | heta aqil nas kir, temen xelas kir | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1823 | heta çavan nas kir, werdekê gol xelas kir | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1824 | heta destên mirov nebine gû, devê mirov nabite tû | Hevok | Heta mirov dijwarîyê nekêşe, rihetî bi dest nakeve; digel dijwarîyê hêsanî heye. | |
| 1825 | heta diya min digirî, bila diya wî bigirî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1826 | heta ew aş e, ew qeraş e | Hevok | bi hev du re têkildar in. | |
| 1827 | heta gulê xemilî, govend fetilî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1828 | heta hat, ker gurand, çû boçikê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1829 | heta hebû dims, ez mam û tu pis; gava nema mot, ez şervî û tu botî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1830 | heta hebû şilik milik, dema nema keder kulik | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1831 | heta ku dîk mîr û tajî kizîr be, tu mêvanan li derê malê nabînî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1832 | heta lê pirsî, kefen di stû de rizî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1833 | heta malê me hebû, alem dostê me bû, malê me xelas bû, alem ji me derbas bû | Hevok | Guhartoyeke heta qeliya me hebû, mamik bûka me bû; roja qeliya me xelas bû, mamik çirtek da xwe, ji me derbas bû. | |
| 1834 | heta malek ava kir, bajarek wêran kir | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1835 | heta me hilatî kir, wan şikevayî pê ve danîn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1836 | heta me xwe nas kir, emir xelas kir | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1837 | heta neçe diyarê gorê, mirin nakeve bîrê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1838 | heta neçe gorê naxwe çorê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1839 | heta poz pak kir, çav derxist | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1840 | heta qeliya me hebû, mamik bûka me bû; roja qeliya me xelas bû, mamik çirtek da xwe, ji me derbas bû | Hevok | ||
| 1841 | heta te hilatî kir, xelkê şikeva çêkir | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1842 | heta tu bejî gur û rovî, dê eyar be nêvî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1843 | heta xanim xemilî, def û dawet kemilî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1844 | heta xanim xemilî, govend fetilî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1845 | heta xwedê li me pirsî, kefenê me rizî | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1846 | heterojentirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr heterojen. | |
| 1847 | hêv | Navdêr, Cînav | /ˈheːv/ | Her yek ya din, her yek yê dî, yekdu, êkûdu. |
| 1848 | hev û din dabarandin | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1849 | hev û din hilxistin, daxistin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1850 | hevdin | Cînav | Guhartoyeke hev. | |
| 1851 | hevûdin | Cînav | Guhartoyeke hev. | |
| 1852 | hevûdu | Cînav | Guhartoyeke hev. | |
| 1853 | hew | Navdêr, Hoker | /ˈheːw/ | bes, êdî na, êdî ne. |
| 1854 | hewceyî pariyek nan bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1855 | hey | Hoker, Baneşan | çawa bibe, çilo bibe, rewş çawa be jî: "xwarin xweş be yan nexweş be, hey ez ê bixwim". | |
| 1856 | hey deşta mûşe û hey darê dergûşe | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1857 | heya ber dev hatin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1858 | heya ber qirika (yekî) hatin | Hevok | êdî li ber xwe nedan û sebir qedîn. | |
| 1859 | heya ku bêhn li ber hebûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1860 | heyfa xwe jê derxistin | Navdêr | Guhartoyeke heyfhilanîn. | |
| 1861 | heyv heyv e, eybek lê ye | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1862 | heywax | Baneşan | Binêre wax. | |
| 1863 | hêz | Navdêr | /ˈheːz/ | evîn, hebandin, evandin, vîn, viyan, bi dilî bûn, bijandin, xwestin, dil kirin, eşq, işq, hub, mehbet hest hebûn ji bo… |
| 1864 | hez ji te dikim | Hevok | ji te hez dikim, evîndarê te me (nêr), evîndara te me (mê), te dievînim, min tu divê, aşiqê te me (nêr), aşiqa te me (mê… | |
| 1865 | hez ji te dikimtir | Rengdêr | Forma komparatîv ji rengdêra hez ji te dikim. | |
| 1866 | hez ji te dikimtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr hez ji te dikim. | |
| 1867 | Hf | Hevok | di kîmyayê de kurteya hafniyûm e. | |
| 1868 | HHK | Hevok | Hikûmeta Herêma Kurdistanê (desthilata Başûrê Kurdistanê). | |
| 1869 | hî | Navdêr, Hoker | Guhartoyeke hîn. | |
| 1870 | hi- | Hevok | pêşgirek e ku di hin devokan de tê serê hin peyvan: histêrk (stêr), histran (stran). | |
| 1871 | hib | Navdêr | Guhartoyeke hub. | |
| 1872 | hîç | Hoker | /ˈhiːt͡ʃ/ | qet, yekcar, tî, bi ti awayî. |
| 1873 | hiçik û piçikên (yekî) derxistin | Hevok | yek kirin rewşeke neyînî. | |
| 1874 | hij | Navdêr | Guhartoyeke hej. | |
| 1875 | hil | Navdêr, Rengdêr | geş, gur, xweş, hilkirî, vêxistî. | |
| 1876 | hîletê (yekî) jê çûn | Hevok | ji kesekî nefret kirin, rihê (yekî) jê çûn. | |
| 1877 | hilîheramtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr hilîheram. | |
| 1878 | hilweşînertirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr hilweşîner. | |
| 1879 | hîm | Navdêr, Hoker | /ˈhiːm/ | Dengek nizm e ku mirov pê bersiva erê yan jî nîşana pûnijîna kûr dide. |
| 1880 | hîn | Navdêr, Rengdêr, Hoker, Cînav | /ˈhiːn/ | hokerek e bo diyarkirina ku tiştek yan kesek xwedî taybetmendiyekê ye ji hemî tiştên yan kesên din zêdetir. |
| 1881 | hîn çavên zerzoq di nav kayê de nedîtin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1882 | hîn nebûye varik li dewsa mirîşke hêk dike | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1883 | hîn negihaye ber çêm xwe dişemirîne | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1884 | hind-û-ewropayî | Navdêr | Guhartoyeke hind-û-ewropî. | |
| 1885 | hindek | Cînav | Guhartoyeke hinek. | |
| 1886 | hindirrîntirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr hindirrîn. | |
| 1887 | hîndo-ewropayî | Navdêr, Rengdêr | Guhartoyeke hindûewropî. | |
| 1888 | hinek kêm, hinek zêde | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1889 | hinekan hingiv xwar û mêşan bi hinekên din veda | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1890 | hingî tez qenc bû, teyroke jî lê xist | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1891 | hingive debêyî, di eyare kuçik de ye | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1892 | hîperkorekttir | Rengdêr | Forma komparatîv ji rengdêra hîperkorekt. | |
| 1893 | hîperkorekttirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr hîperkorekt. | |
| 1894 | hîr | Navdêr | Guhartoyeke hûr. | |
| 1895 | hirç hat, va rez; diz hat, va pez | Hevok | xwe nexistin bin bar. | |
| 1896 | hirç û govend, rovî û sûk, kevrojk û dewlok! | Hevok | Guhartoyeke hirç û govend, şivan û dîwan!. | |
| 1897 | hirç û govend, şivan û dîwan! | Hevok | ji bo tiştên lihevnehatî, ne layîq û berevajî tê gotin. | |
| 1898 | hirçek li rezekî bi sû hat, wê salê çil kel mewûj zede bûn | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1899 | hiş | Navdêr, Rengdêr, Baneşan | /ˈhɪʃ/ | erdê ku binê xweliya wî bi ave û li ser rûyê wî çîmgirtî ye, lingê mirov yan jî tiştek din tê de diçe, lerzekî. |
| 1900 | hiş li hev qelibîn | Lêker | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1901 | his û pis jê nehatin | Lêker | tu tevgerek nîşan nedan, nepeyîvîn. | |
| 1902 | hişê xwe winda kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1903 | hişmendanetirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr hişmendane. | |
| 1904 | hît | Navdêr | /ˈhiːt/ | Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre hût. |
| 1905 | hîv | Navdêr | /ˈhiːv/ | vîrusek e ku ziyanê digihîne pergala xweparastinê ya leşî û dikare taliyê bibe AÎDS (bi gelemperî ji têkiliyên zayendî p… |
| 1906 | hîva bin ewr bûn | Hevok | Demeke zêde hunda bûn, xuya nekirin. | |
| 1907 | hiw | Navdêr | Guhartoyeke hew. | |
| 1908 | hîz | Navdêr, Rengdêr | meşk, hinban, kun, postê nêriyan yê gurayî yê ku tişt tê de tên parastin yan şîr tê de tê kan anku kilandin. | |
| 1909 | hiz ji te dikim | Hevok | Guhartoyeke ez hej te dikim. | |
| 1910 | hj | Hevok | hejmar, hijmar. | |
| 1911 | hjm | Hevok | Guhartoyeke hj. | |
| 1912 | ho | Navdêr, Rengdêr, Hoker | ey, hoy, oy, dengek gazîkirinê ye. | |
| 1913 | hok | Navdêr | girêka ku zû û hêsan tê vekirin. | |
| 1914 | hol | Navdêr, Rengdêr | /ˈhoːl/ | gog, top, tep, tepk, tepik, bol, tiştek girover e mirov pê dilîzin. |
| 1915 | holika xwe li golikê kirin | Hevok | iflas kirin, pir feqîr ketin. | |
| 1916 | hon | Cînav | Guhartoyeke hûn. | |
| 1917 | hop | Hoker | bisekine! raweste, nelive!. | |
| 1918 | hoq | Navdêr | /ˈhoːq/ | Perçeyên tahtan yên ji bo bingeha avahiyan dihên bikaranîn, hewq. |
| 1919 | hor | Rengdêr | dilovan, dilnerm, mihrevan, bexşende, birehm, rehîm, rehman, piyar, şefîq, mişfîq. | |
| 1920 | hoş | Navdêr | ji bo ker rawestandinê dihê gotin. | |
| 1921 | hoste necar tu binive wekî her car, xwedê yek e, delîl hezar | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1922 | hot | Navdêr | Guhartoyeke heytûhot. | |
| 1923 | hov | Rengdêr | /ˈhoːv/ | wehşî, dirinde, ne mirovane, ne medenî, barbar, kûvî, nemirov, heywan, horrim. |
| 1924 | hoy | Navdêr, Baneşan | /ˈhoːj/ | faktor, sedem, sebeb. |
| 1925 | hoz | Navdêr | /ˈhoːz/ | Yekîtiya komek babik û binemalên mirovên hev. |
| 1926 | htd | Hevok | hwd. (her weke din). | |
| 1927 | hû | Navdêr | (hû bûn) hîn bûn, fêr bûn, elimîn #* Nimûneyekê lê zêde bike [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=h%C3%BB&action=edit… | |
| 1928 | hub | Navdêr | evîn, eşq, hezkirin, hez, mihbet, mûsa. | |
| 1929 | hûf | Navdêr | Guhartoyeke hût. | |
| 1930 | huj | Navdêr | Guhartoyeke hiş. | |
| 1931 | hûn | Cînav | /ˈhuːn/ | kesê jê re tê axiftin û yên li gel wî beşdarî tiştekî. |
| 1932 | hûn nebûye varik hêkên hesinî dike | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1933 | hungiv dane destê hirçê | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1934 | hûr | Navdêr, Rengdêr | /ˈħʊr/ | azad, rizgar, xweser, serbixwe, serbest, serwer. |
| 1935 | hûr biajo kûr biajo, li ser tate biajo | Hevok | Guhartoyeke hûr biajo, kûr biajo, zû biajo, lê ga meêşîne. | |
| 1936 | hûr biajo, kûr biajo lê gaye pir neêşîne | Hevok | Guhartoyeke hûr biajo, kûr biajo, zû biajo, lê ga meêşîne. | |
| 1937 | hûr biajo, kûr biajo, bila ga jî newestin | Hevok | Guhartoyeke hûr biajo, kûr biajo, zû biajo, lê ga meêşîne. | |
| 1938 | hûr biajo, kûr biajo, zû biajo, lê ga meêşîne | Hevok | karekî bimerîfet, hunerwer û bipêşk bike. | |
| 1939 | hûrik, zik dike tûrik | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1940 | huş | Navdêr | Guhartoyeke hiş. | |
| 1941 | hût | Navdêr, Rengdêr | /ˈħuːt/ | Heywanê avî yê herî mezin e ku dişibe masiyan lê guhandar gelek mezintir e. |
| 1942 | hw | Hevok | herwa, herwiha, herweha, herwisan, herwisa, herwesa. | |
| 1943 | hz. | Hevok | kurteya van peyvan: hezret. | |
| 1944 | î | Navdêr, Lêker | /ˈiː/ | Dazdehem tîpa alfabeya kurdî-latînî û hevdengî ئی ya kurdî-erebî ye. |
| 1945 | î- | Hevok | Pêşgirek e maneya ev, vê û vî dide hin peyvan. | |
| 1946 | î! | Navdêr | baneşeneke gazîkirinê ye; hey, ê. | |
| 1947 | ibn | Navdêr | Guhartoyeke bin. | |
| 1948 | îc | Navdêr, Rengdêr | înkarkirina tiştê kirî. | |
| 1949 | îd | Navdêr | Binêre eyd. | |
| 1950 | idî | Rengdêr, Hoker | Guhartoyeke êdî. | |
| 1951 | ido | Navdêr | zimanek hêsan e ji esperanto hatiye çêkirin daku di têkiliyên navneteweyî de bêt bikaranîn. | |
| 1952 | ij | Rengdêr | sekitî, mirar, geber, mirî. | |
| 1953 | il | Daçek | Binêre li. | |
| 1954 | îla | Hoker | Guhartoyeke île. | |
| 1955 | île | Hoker | bivê-nevê, herhal, her, çawa be jî, bi misogerî, hutil-mutil bêguman. | |
| 1956 | ilk | Navdêr | Mirovê bela, mirovê bo yekî/ê nexweş dike, yê/a ku dimîne bi mirovî ve. | |
| 1957 | ilm | Navdêr | /ˈɪlm/ | zanist, zanîn, zanyarî, pisporîtî, şarezatî. |
| 1958 | ilmdar e, dîn û har e | Hevok | mirovên zana gelek caran bi awayeki cuda li jiyanê û civakê mêze dikin, ji ber wê ji gelek caran li derî nirxên civakê h… | |
| 1959 | im | Navdêr, Lêker, Hoker, Cînav | Forma dema niho ji lêkera bûn bo kesê yekem yê yekjimar dema peyva berî wê bi konsonantekê bi dawî bêt. | |
| 1960 | îmana (yekî) hatin serê bêvilê | Hevok | bêhnteng bûn. | |
| 1961 | îmana (yekî) jê çûn | Hevok | jê nefret kirin. | |
| 1962 | imr | Navdêr | /ˈɪmɾ/ | jî, temen, hîn, salên jiyana kesekê/î. |
| 1963 | in | Navdêr, Lêker, Rengdêr | /ˈiːn/ | Ji rojên hefteyê ya piştî pêncşemê û berî şemiyê. |
| 1964 | îna | Lêker | paş, piştîhingê, dîfra. | |
| 1965 | informatîvtirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîvê ji rengdêr informatîv. | |
| 1966 | ing | Hevok | kurte îngilîz yan îngilîzî. | |
| 1967 | înî | Navdêr, Lêker | /iːˈniː/ | în, eynî, heynî, cume, xutbe, roja piştî pêncşemê û berî şemiyê. |
| 1968 | Înna lillahi we înna îleyhî racî'ûn | Hevok | "Em yên Xwedê ne û em ê li Wî vegerrin" (tê gotin dema ku kesekî wefat kiribe). | |
| 1969 | int | Navdêr | ||
| 1970 | îr | Navdêr | /ˈiːɾ/ | Binêre ûr. |
| 1971 | irf | Navdêr | /ˈɪɾf/ | edet, baw, texlîd, norm, asa, çande, kultûr, awayê normal yê rabûn û rûniştina mirovekê/î yan civakekê, şêweyê asayî yê… |
| 1972 | îro | Navdêr, Hoker | Vê rojê, roja piştî duhî û berî sibê. | |
| 1973 | îro jî qatix sibê jî qatix | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1974 | îro roja te ye, sibê roja min e | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1975 | irq | Navdêr | nijad, regez, komek mezin ya mirovan ya ku rengê wan mîna hev e lê ji rengê komên din cuda ye. | |
| 1976 | îrrasyonaltirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîv ji rengdêra îrrasyonal. | |
| 1977 | îrrasyoneltirîn | Rengdêr | Forma sûperlatîv ji rengdêra îrrasyonel. | |
| 1978 | îş | Navdêr | /ˈiːʃ/ | Tişta/ê tê kirinê, tişta/ê mirov dike. |
| 1979 | îşk | Navdêr, Rengdêr | hîqik, dengekê blind mirov di qirrikêda dike bê heza xwe ji egerê şidandina masolkeyên bin sîngê mirovî. | |
| 1980 | ism | Navdêr | Guhartoyeke isim. | |
| 1981 | işq | Navdêr | Guhartoyeke eşq. | |
| 1982 | itr | Navdêr | Guhartoyeke etir. | |
| 1983 | îz | Navdêr | şop, rêç, şûnpî, pêger, şûnpê, şoperêç, dews, nîşanên ku ji meşa kesekî yan heywanekî mane. | |
| 1984 | izn | Navdêr | Guhartoyeke izin. | |
| 1985 | izo | Navdêr | endam (parçeya leşî). | |
| 1986 | izr | Navdêr | Guhartoyeke uzir. | |
| 1987 | j | Navdêr | /ˈʒ/ | Sêzdehem tîpa alfabeya kurdî-latînî û hevdengî ژ ya kurdî-erebî ye. |
| 1988 | j' | Daçek | ||
| 1989 | jaj | Navdêr | /ˈʒɑːʒ/ | Giyayek beyar yê bêhnxweş û xwerbar e ku belg û bistîkên wî bi terrî bi taybetî bo çêkirina jajî têkilî nav penîrî tê k… |
| 1990 | jan | Navdêr | /ˈʒɑːn/ | êş, azar, ezyet, ezab, şkence, brîn, tazîb, nexweşî, kul, derd, elem, nesaxî. |
| 1991 | jar | Navdêr, Rengdêr | /ˈʒɑːɾ/ | bêserûber, şerpeze, kepaze, aşifte, rezîl, riswa, xizan, muhtac, hewcedar, destkurt, peregende, bêhal^([Ev rêz ji aliyê… |
| 1992 | jaz | Navdêr | Guhartoyeke caz. | |
| 1993 | jê | Navdêr, Daçek | /ˈʒeː/ | Ji wê, ji wî, ji wan. |
| 1994 | jê direvim lê digerim | Hevok | çiqasî dixwazim xwe jê biparêzim, zêdetir têkildar dibim. | |
| 1995 | jê re çaw banedan | Hevok | pê re serederî nekirin, pê nikaribûn. | |
| 1996 | jê re na nekirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1997 | jê re serederî nekirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1998 | jê re serî xwar kirin | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. | |
| 1999 | jê re şîr qelandî bûn | Hevok | layiq û minasib bûn, tam lê hatin. | |
| 2000 | jê revîm, pê gerîm | Hevok | Maneya vê madeyê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn maneya wê bizanin, kerem bikin binivîsin. |
← C1
Level C2 of 6